Choroby zakaźne i szczepienia ochronne

Przedmowa

Wprowadzenie do podręcznika, w którym przedstawiono cel opracowania, zakres tematyczny oraz sposób korzystania z poszczególnych rozdziałów.

Podstawowe informacje o szczepionkach i szczepieniach

Obszerny rozdział omawiający zasady działania szczepionek, różnice między preparatami żywymi a inaktywowanymi, rolę adiuwantów i środków konserwujących (tiomersal, związki glinu) oraz ich bezpieczeństwo. Przedstawiono Program Szczepień Ochronnych z podziałem na szczepienia obowiązkowe i zalecane, a także zasady przechowywania i transportu szczepionek.

Ruch antyszczepionkowy i kontrowersje wokół szczepień

Rozdział poświęcony zjawisku ruchu antyszczepionkowego – jego źródłom, najczęstszym argumentom przeciwników szczepień oraz najczęstszym powodom odmawiania szczepień dzieciom. Znajdziesz tu wiedzę potrzebną do merytorycznej rozmowy z wahającymi się rodzicami.

Grypa

Omówienie typów wirusa grypy, dróg zakażenia, objawów i powikłań, a także leczenia objawowego i przyczynowego. Osobno opisano chemioprofilaktykę grypy oraz szczepienia ochronne z charakterystyką dostępnych szczepionek.

Ospa wietrzna

Kompleksowe omówienie ospy wietrznej – od objawów i przebiegu wysypki, przez powikłania i postać wrodzoną, po leczenie przeciwwirusowe, zasady higieny i antyseptyki. Opisano również szczepionki przeciwko ospie dostępne w Polsce.

Półpasiec

Rozdział prezentuje drogi zarażenia, przebieg choroby z uwzględnieniem neuralgii popółpaścowej, metody leczenia oraz szczepionkę profilaktyczną przeciwko półpaścowi.

Rotawirusowe zapalenie żołądka i jelit

Opis biegunki rotawirusowej – objawy (wymioty, biegunka, gorączka), ryzyko odwodnienia, leczenie nawadniające oraz szczepienia profilaktyczne. Omówiono także zasady higieny w kontakcie z chorym.

Odra

Postacie i przyczyny odry, charakterystyka objawów i powikłań, rozpoznanie oraz leczenie. Szczegółowo opisano szczepionkę MMR – dostępne preparaty, hodowle komórek, przeciwwskazania i odczyny poszczepienne.

Świnka

Omówienie przyczyn, objawów i powikłań świnki, w tym wpływu na płodność u mężczyzn. Przedstawiono metody rozpoznania, leczenie oraz szczepienia profilaktyczne.

Różyczka

Rozdział poświęcony różyczce z uwzględnieniem jej szczególnego znaczenia dla kobiet w ciąży. Opisano objawy, powikłania, zespół różyczki wrodzonej oraz szczepienie ochronne.

Błonica

Drogi zarażenia, objawy i powikłania błonicy, metody rozpoznania i leczenia. Omówiono szczepionki DTP oraz zasady profilaktyki poekspozycyjnej.

Krztusiec

Opis dróg zakażenia, charakterystycznego przebiegu kaszlu krztuścowego, powikłań i metod rozpoznania. Przedstawiono leczenie antybiotykowe, szczepienia ochronne oraz chemioprofilaktykę poekspozycyjną.

Zakażenia pneumokokowe

Czynniki ryzyka, drogi zakażenia i postacie choroby pneumokokowej – od ostrego zapalenia ucha środkowego, przez zapalenie płuc, po sepsę i zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Szczegółowo omówiono rodzaje szczepionek, ich skuteczność i schematy dawkowania.

Inwazyjna choroba meningokokowa

Opis postaci i przebiegu inwazyjnej choroby meningokokowej, jej objawów ostrzegawczych, powikłań oraz metod leczenia. Przedstawiono chemioprofilaktykę i dostępne szczepienia ochronne.

Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego

Omówienie brodawek (kurzajek), kłykcin kończystych i raka szyjki macicy jako powikłania zakażenia HPV. Przedstawiono metody leczenia miejscowego i systemowego oraz szczepienia profilaktyczne przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego.

Opryszczka

Postacie opryszczki – wargowa, narządów płciowych, zanokcica opryszczkowa – wraz z leczeniem miejscowym i systemowym. Opisano leki przeciwwirusowe stosowane w opryszczce oraz zasady profilaktyki nawrotów.

Tężec

Drogi zarażenia, objawy i przebieg tężca, a także leczenie i zasady profilaktyki – zarówno szczepienia ochronne, jak i postępowanie poekspozycyjne po zranieniu.

Wścieklizna

Źródła zakażenia, przebieg i objawy wścieklizny u ludzi i zwierząt. Omówiono profilaktykę przed- i poekspozycyjną, surowicę i szczepionki oraz postępowanie w przypadku podejrzenia kontaktu z chorym zwierzęciem.

Kleszczowe zapalenie mózgu

Drogi zakażenia wirusem TBEV, przebieg, objawy i powikłania KZM. Przedstawiono szczepionki dostępne w Polsce, schematy dawkowania, przeciwwskazania oraz niespecyficzne metody profilaktyki (ochrona przed kleszczami).

Cholera

Sposoby zarażenia, objawy i leczenie cholery – choroby istotnej dla podróżujących do krajów tropikalnych. Opisano szczepienie profilaktyczne i zasady zapobiegania.

Dur brzuszny

Przyczyny, drogi zakażenia, objawy i powikłania duru brzusznego. Omówiono leczenie oraz szczepienia zalecane osobom wyjeżdżającym do krajów o niskim standardzie sanitarnym.

Zakażenie HIV i AIDS

Obszerny rozdział omawiający drogi zakażenia, fakty i mity dotyczące HIV, profilaktykę przedekspozycyjną (PrEP), etapy zakażenia i choroby wskaźnikowe AIDS. Szczegółowo opisano terapię antyretrowirusową (cART), interakcje leków ARV z preparatami OTC i żywnością oraz wsparcie psychiczne pacjentów.

Wirusowe zapalenie wątroby

Kompleksowe omówienie WZW typu A, B i C – postacie, drogi zakażenia, objawy, powikłania, rozpoznanie i leczenie. Dla każdego typu przedstawiono dostępne metody profilaktyki, w tym szczepienia ochronne.