Dlaczego na obfite krwawienia poleca się NLPZ,a paracetamol nie zapobiega drgawkom gorączkowym?
Fakty i mity apteczne w świetle EBM
NLPZ przy obfitych miesiączkach, paracetamol podawany na wyrost przy gorączce, biotyna psująca wynik TSH, prośba o magnez opisująca chorobę żył. Prowadzący przechodzi dziewięć sytuacji, w których apteczna praktyka rozmija się z danymi, i pokazuje, jakie jedno pytanie zadane przed wydaniem leku rozstrzyga o bezpieczeństwie pacjenta.
Odpowiedzi na pytania Czytelników.
Tu pojawią się opracowane odpowiedzi na pytania uczestników.
O czym było to webinarium.
Pacjentka odstawiła ibuprofen przy obfitych miesiączkach, bo „rozrzedza krew”. Rodzic podaje dziecku paracetamol przy każdym wzroście temperatury, żeby nie doszło do drgawek. W obu sytuacjach postępowanie idzie w stronę odwrotną do tego, co wynika z badań: NLPZ obniżają stężenie prostaglandyn i zmniejszają utratę krwi, a leki przeciwgorączkowe nie zmieniają częstości nawrotów drgawek gorączkowych.
Spotkanie składa się z trzech bloków po trzy zagadnienia. Pierwszy dotyczy leków stosowanych odwrotnie, niż wynika z danych, wraz z lekiem rozkurczowym, który nie działa tam, gdzie pacjent go używa: mebeweryna obejmuje wyłącznie mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, więc przy kolce nerkowej i żółciowej nie ma czego rozkurczać.
Drugi blok obejmuje sytuacje, w których jeden preparat zmienia działanie drugiego albo wynik badania, a moduł sprawdzający interakcje tego nie pokaże. Biotyna w dużych dawkach przesuwa wyniki oznaczeń hormonów tarczycy, markerów sercowych i nowotworowych. Metotreksatu nie łączy się z kwasem acetylosalicylowym ani z metamizolem, a po jedno i drugie pacjent sięga sam.
Trzeci blok to objawy, które kończą leczenie, oraz prośby pacjenta opisujące inną chorobę niż ta, po którą przyszedł. Biegunka u pacjenta na kolchicynie, nagły bardzo silny ból głowy po preparacie z pseudoefedryną, prośba o magnez na nocne skurcze łydek przy przewlekłej niewydolności żylnej.
Co obejmowało webinarium.
-
18:00–18:05
Otwarcie i zasady spotkania
- Przedstawienie prelegenta, plan trzech bloków i informacja, gdzie zadawać pytania w trakcie.
-
18:05–18:25
Kiedy rekomendacja rozmija się z dowodami
- Pacjentka prosi o coś na obfite miesiączki i dodaje, że NLPZ odstawiła, bo „rozrzedzają krew". Co jej odpowiedzieć i który preparat wydać?
- Rodzic podaje dziecku paracetamol przy każdym wzroście temperatury, żeby nie doszło do drgawek gorączkowych. Czy to działa i co powiedzieć zamiast tego?
- Pacjent po powrocie z SOR z kolką nerkową sięga po mebewerynę, bo „to na skurcze". Dlaczego akurat tam nie zadziała?
-
18:25–18:40
Kiedy preparat zmienia wynik badania albo działanie innego leku
- Pacjentka bierze biotynę na łamliwe paznokcie i ma jutro pobranie krwi z oznaczeniem TSH. Co jej powiedzieć przy kasie?
- Pacjent z reumatoidalnym zapaleniem stawów na metotreksacie prosi o coś przeciwbólowego. Które dwie substancje odpadają na starcie?
- Ten sam pacjent pyta, czy może brać ibuprofen doraźnie przy bólu głowy. Gdzie przebiega granica między ostrożnością a zakazem?
-
18:40–18:55
Kiedy objaw jest wskazaniem do odstawienia leku
- Pacjent na kolchicynie z powodu ataku dny ma od rana biegunkę. Co ten objaw mówi o dawce?
- Pacjent po preparacie z pseudoefedryną zgłasza nagły, bardzo silny ból głowy. Dlaczego to nie jest zwykły efekt uboczny?
- Pacjent po 50. roku życia prosi o magnez z potasem na nocne skurcze łydek, a pacjentka obok opisuje przymus poruszania nogami wieczorem. Które z nich ma chorobę żył, a które zespół niespokojnych nóg?
-
18:55–19:00
Pytania uczestników i zakończenie
- Odpowiedzi na pytania zbierane w trakcie spotkania

mgr farm. Paweł Konrad Tuszyński
dyrektor ds. naukowych grupy 3PG, redaktor naukowy i założyciel Wydawnictwa Farmaceutycznego
Dyrektor ds. naukowych grupy 3PG. Redaktor naukowy i założyciel Wydawnictwa Farmaceutycznego. Współautor ponad 50 podręczników dla farmaceutów, a także publikacji naukowych z zakresu biofarmacji. Na co dzień tworzy treści edukacyjne i narzędzia dla pracowników aptek w całej Polsce. Kierownik pilotażu wdrożenia opieki farmaceutycznej w latach 2018–2019 pod patronatem Naczelnej Izby Aptekarskiej. Pasjonat i propagator evidence-based medicine. Wykładowca na studiach podyplomowych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego (WUM), Uniwersytetu Medycznego w Lublinie i Akademii Ekonomiczno-Humanistycznej. Członek Komisji ds. Opieki Farmaceutycznej OIA Kraków.
