Zeszyty Apteczne. Zakażenie układu moczowego PDF
W publikacji opisano typowe objawy, takie jak ból podczas oddawania moczu, częste parcie na pęcherz, ból brzucha oraz możliwe gorączka, co umożliwia farmaceucie na szybkie rozpoznanie problemu u pacjenta. Publikacja zawiera przegląd dostępnych w…
Zeszyty Apteczne. Zakażenie układu moczowego
Zobacz w księgarniSpis treści
- 1. Klasyfikacja rekomendacji 5
- 1.1. Interwencje farmaceuty 5
- 1.2. Określenie siły zaleceń 5
- 1.3. Stopień wiarygodności danych 5
- Część I Rozpoznanie choroby 7
- 2. Skróty i pojęcia 9
- 3. Rozpoznanie i różnicowanie z perspektywy farmaceuty 10
- 3.1. Epidemiologia 10
- 3.2. Przyczyny 10
- 3.3. Objawy i rozpoznanie 11
- 3.4. Różnicowanie 12
- 3.5. Algorytm rozpoznania i różnicowania 12
- 3.6. Objawy alarmowe 13
- 3.7. Postacie choroby 13
- 3.8. Rekomendowane pytania pozwalające rozpoznać problem 14
- 4. Wykluczenie objawów alarmowych 15
- 4.1. Pytania pozwalające wykluczyć objawy alarmowe 15
- 5. Ustalenie dotychczasowego postępowania 17
- 5.1. Pytania pozwalające ustalić dotychczasowe postępowanie 17
- Część II Dobór preparatu 19
- 6. Przegląd i porównanie preparatów 21
- 6.1. Grupy leków stosowane w ZUM 21
- 6.2. Przegląd preparatów stosowanych w ZUM 22
- 6.3. Porównanie substancji stosowanych w ZUM 27
- 7. Preparaty wspomagające 28
- 7.1. Leki spazmolityczne 28
- 7.2. Preparaty z żurawiną 28
- 7.3. Preparaty o działaniu moczopędnym 30
- 7.4. Probiotyki 31
- 8. Zasady leczenia i algorytm doboru preparatu 32
- 8.1. Pytania pozwalające dobrać odpowiedni preparat 33
- ZAKAŻENIA UKŁADU MOCZOWEGO. ZESZYTY APTECZNE 12 (WYDANIE 3
- 9. Postępowanie w szczególnych grupach pacjentów 35
- 9.1. Postępowanie farmakologiczne u dzieci 35
- 9.2. Postępowanie farmakologiczne u kobiet w ciąży i karmiących 35
- 10. Recepta farmaceutyczna 38
- 10.1. Pytania pozwalające ustalić zasadność wystawienia recepty farmaceutycznej 39
- Część III Przekazanie zaleceń 41
- 11. Postępowanie niefarmakologiczne i profilaktyka 43
- 11.1. Profilaktyka zakażeń ZUM 43
- 11.2. Pytania pozwalające dobrać zalecenia niefarmakologiczne 44
- 12. Zamknięcie konsultacji i edukacja pacjenta 45
- 13. Materiały do pracy z pacjentem 46
- ZUM w pytaniach i odpowiedziach 47
- Profilaktyka nawracających zakażeń układu moczowego 49
- Prawidłowa technika pobierania próbki moczu do badania 50
- Część IV Wykorzystanie wytycznych w praktyce 51
- 14. Case studies 53
- 14.1. Pacjentka prosząca o furaginę 54
- 14.2. Uzasadnienie interwencji 55
- 14.3. Dziecko z ZUM 56
- 14.4. Uzasadnienie interwencji 57
- 14.5. Kobieta w ciąży z ZUM 58
- 14.6. Uzasadnienie interwencji 59
- 15. Ściąga z wytycznych 61
- 16. Test wiedzy 62
Fragmenty książki
Skróty i pojęcia
Skróty i pojęcia Zakażenia układu moczowego (ZUM; UTI – ang. urinary tract infections) to zespół objawów klinicznych wywołanych obecnością w drogach moczowych drobnoustrojów, które powodują miejscową lub ogólnoustrojową reakcję zapalną. Stanowią one najczęściej występujące infekcje na świecie. Bakteriomocz – obecność bakterii w próbce moczu poddanej analizie mikrobiologicznej. Bezobjawowy bakteriomocz – obecność bakterii w próbce moczu (jednego lub więcej szczepów) bez towarzyszących objawów miejscowych ani ogólnoustrojowych.
Dyzuria – dyskomfort w trakcie oddawania moczu, uczucie pieczenia, ból w cewce moczowej w trakcie mikcji. Glikozuria (cukromocz) – obecność glukozy w moczu. Niepowikłane ZUM – ostre zakażenie dolnych (niepowikłane zapalenie pęcherza moczowego) lub górnych (odmiedniczkowe zapalenie nerek) dróg moczowych, występujące u kobiet niebędących w ciąży bez znanych innych nieprawidłowości w układzie moczowym ani współistniejących chorób predysponujących do zakażeń, wywołane przez typowe drobnoustroje. Objaw Goldflama – wywoływany w trakcie badania poprzez uderzenie pięścią w grzbiet drugiej dłoni przyłożonej do odcinka kąta kręgosłupowo-żebrowego. O dodatnim objawie świadczy wystąpienie w tym miejscu ostrego bólu, co wskazuje na ostry stan zapalny w obrębie nerek.
Powikłane ZUM – ZUM u pacjenta z czynnikami predysponującymi do wystąpienia i ciężkiego przebiegu. Jest to każde ZUM u mężczyzny, ZUM wywołane nietypowymi drobnoustrojami oraz ZUM występujące u kobiety z zaburzeniami utrudniającymi odpływ moczu lub z upośledzonymi mechanizmami obronnymi. Pozaszpitalne ZUM – ZUM, którego objawy pojawiły się u osoby, która w ostatnim czasie nie przebywała w szpitalu i nie miała przeprowadzanej instrumentacji dróg moczowych. Reinfekcja (nawracające ZUM) – występowanie ZUM, w postaci niepowikłanej (i) lub powikłanej co najmniej trzy razy w ciągu roku lub dwa razy w ciągu ostatnich sześciu miesięcy. Urosepsa – zaburzenie pracy narządów, będące odpowiedzią na zakażenie dróg moczowych (i) lub męskich narządów płciowych.
Notatki ZAKAŻENIA UKŁADU MOCZOWEGO. ZESZYTY APTECZNE 12 (WYDANIE 2025) 9 […]
Rozpoznanie i różnicowanie z perspektywy farmaceuty
ZESZYTY APTECZNE 12 (WYDANIE 2025) […]
Rozpoznanie i różnicowanie z perspektywy farmaceuty
Tabela 2. Czynniki etiologiczne ZUM wraz z częstotliwością powikłanych i niepowikłanych infekcji, do których się przyczyniają (na podstawie: Hrynie wicz i Holecki, 2015) Czynnik etiologiczny Częstość występowania ZUM Niepowikłane ZUM Powikłane ZUM Bakterie Gram (-) Escherichia coli 75-95% 21-54% Proteus mirabilis 1-4% 1-10% Klebsiella spp. 1-4% 2-17% Citrobacter spp. < 1% 5% Enterobacter spp. < 1% 2-10% Pseudomonas aeruginosa < 1% 2-19% inne < 1% 6-20% Bakterie Gram (+) Staphylococcus saprophyticus 0-11% 1-4% Enterococcus spp.
1-2% 1-23% inne < 1% 11% Czynnikami ryzyka, które mogą przyczyniać się U chorych na cukrzycę czynnikami sprzyjającydo rozwoju ZUM są (Hryniewicz i Holecki, 2015): mi rozwojowi ZUM są cukromocz (obecność gluko■ uwarunkowania genetyczne, zy w moczu sprzyja rozwojowi bakterii), hiperglike mia oraz zaburzenia perystaltyki dróg moczowych. ■ stosunek seksualny, ■ stosowanie środków plemnikobójczych, 3.3. ■ przebyta antybiotykoterapia, ■ niecałkowite opróżnianie pęcherza w trakcie OBJAWY I ROZPOZNANIE mikcji, Zakażenia układu moczowego w zależności od po■ wiek, staci mogą przebiegać z objawami podmiotowymi, ■ ciąża, miejscowymi lub ogólnoustrojowymi, a także być bezobjawowe. W zależności od objawów i indywi■ stosowanie leków immunosupresyjnych, dualnych cech pacjenta możemy wyróżnić różne po■ cukrzyca. stacie ZUM, które zostały przedstawione w Tabeli 3.
ZAKAŻENIA UKŁADU MOCZOWEGO. ZESZYTY APTECZNE 12 (WYDANIE 2025) 11 […]
Rozpoznanie i różnicowanie z perspektywy farmaceuty
Wykluczenie objawów alarmowych Jak w rozmowie z pacjentem w aptece potwier 4.1. dzisz rozpoznanie i wykluczysz inne choroby, ustal, czy należy go odesłać do lekarza, na SOR czy może PYTANIA POZWALAJĄCE pomóc tu i teraz, w aptece. Aby dobrze przyswoić WYKLUCZYĆ OBJAWY ALARMOWE sobie właściwe postępowanie, zapoznaj się z Ryc. 2. r Rekomendujemy przeprowadzenie wywiadu, zadaJeśli żadne objawy alarmowe nie występują, przejdź jąc poniższe pytania. do ustalenia dotychczasowego postępowania. Skierowanie pacjenta na SOR lub wezwanie karetki Uzasadnienie ■ Silny, ostry ból w obrębie jednej lub obu nerek. Może to oznaczać stan zapalny nerek lub odmiedniczkowe ■ Wysoka temperatura ciała.
Wszystkie infekcje dróg moczowych u mężczyzn traktowane Ból w trakcie oddawania moczu u mężczyzny. są jako powikłane, dlatego wskazane jest wykonanie posiewu i (lub) badania fizykalnego. Skierowanie do lekarza POZ w trybie rutynowym Może oznaczać to występowanie wad wrodzonych tj. odpływu Pierwsze zakażenie dróg moczowych u chłopców oraz drugie pęcherzowo-moczowodowego, uropatie lub inne dysfunk u dziewczynki. cje pęcherza, dlatego konieczne jest wykonanie dokładnej diagnostyki. Nawracające ZUM, częściej niż 2 razy w ciągu ostatnich Lekarz ustali, czy konieczne jest wdrożenie leczenia profilak 6 miesięcy lub 3 razy w ciągu roku. tycznego ZUM antybiotykami lub chemioterapeutykami. r Ryc.
2 Algorytm postępowania i kryteria skierowania pacjenta z ZUM na SOR oraz lekarza POZ w trybie pilnym lub rutynowym ZAKAŻENIA UKŁADU MOCZOWEGO. ZESZYTY APTECZNE 12 (WYDANIE 2025) 15 […]
Przegląd i porównanie preparatów
Przegląd i porównanie preparatów 6.2.2. — Jak działa w tym wskazaniu? Drotaweryna Drotaweryna działa rozkurczająco na mięśnie gład kie, hamując fosfodiesterazę 4 (PDE4), co powoduje zwiększenie stężenia cyklicznego adenozynomono fosforanu (cAMP), inaktywację kinazy łańcucha lek kiego miozyny (MLCK) i rozkurcz mięśni gładkich. — Wskazania Drotaweryna jest wskazana w schorzeniach przebie gających ze stanami skurczowymi, w tym stanach skurczowych mięśni gładkich dróg moczowych, takich jak (Opella Healthcare Poland, 2013): ■ kamica nerkowa, Drotaweryna jest lekiem spazmolitycznym, wska ■ kamica moczowodowa, zanym w leczeniu stanów skurczowych w przebiegu ■ zapalenie miedniczek nerkowych, ZUM. Leki ją zawierające przedstawiono w Tabeli 6.
Leki zawierające takie połączenie przedstawiono w Tabeli 7. t • 80 mg, w 2 dawkach podzielonych ■ Dla dzieci w wieku powyżej 12 lat: • 160 mg, w 2 do 4 dawkach podzielonych. t Tabela 6. Przegląd produktów zawierających drotawerynę Nazwa handlowa Postać Status Składniki Dawkowanie Dolna granica wieku No-Spa, Drotafemme, tabletki lek OTC chlorowodorek Dorośli: 6 lat Metafen rozkurczowy, drotaweryny 40 mg ■ 120-240 mg w 2-3 dawkach podzielonych Dzieci w wieku 6-12 lat: ■ 80 mg, w 2 dawkach podzielonych Dzieci w wieku powyżej 12 lat: ■ 160 mg, w 2 do 4 dawkach podzielonych No-Spa Max, tabletki lek OTC chlorowodorek Dorośli: 12 lat Drotafemme Forte, drotaweryny 80 mg ■ 120-240 mg w 2-3 dawkach podzielonych Spastyna Max, Drotamax (1 tabletka 2-3 razy na dobę) Dzieci w wieku powyżej 12 lat: ■ 160 mg, w 2 do 4 dawkach podzielonych (1 tabletka 1-2 razy na dobę) 24 ZAKAŻENIA UKŁADU MOCZOWEGO. ZESZYTY APTECZNE 12 (WYDANIE 2025) […]
