Wprowadzenie autora do drugiego wydania podręcznika — założenia, układ treści i zmiany w stosunku do pierwszej edycji.Wprowadzenie autora do drugiego wydania podręcznika — założenia, układ treści i zmiany w stosunku do pierwszej edycji.
Rozdział 2. strona 20
Składniki suplementów a badania kliniczne
Wstęp metodologiczny: jak czytać badania nad suplementami, czym różni się badanie randomizowane od obserwacyjnego i dlaczego nie każdy „udowodniony" składnik faktycznie działa.Wstęp metodologiczny: jak czytać badania nad suplementami, czym różni się badanie randomizowane od obserwacyjnego i dlaczego nie każdy „udowodniony" składnik faktycznie działa.
Zobacz fragment w podglądzie →Rozdział 3.
5-hydroksytryptofan (5-HTP)
Prekursor serotoniny stosowany w kontekście nastroju i snu. Omówienie dowodów klinicznych, dawkowania i interakcji z lekami przeciwdepresyjnymi (ryzyko zespołu serotoninowego).Prekursor serotoniny stosowany w kontekście nastroju i snu. Omówienie dowodów klinicznych, dawkowania i interakcji z lekami przeciwdepresyjnymi (ryzyko zespołu serotoninowego).
Rozdział 4. strona 42
Acai
Owoc palmy Euterpe oleracea reklamowany jako antyoksydant. Krytyczna ocena rzeczywistych korzyści zdrowotnych w świetle dostępnych badań.Owoc palmy Euterpe oleracea reklamowany jako antyoksydant. Krytyczna ocena rzeczywistych korzyści zdrowotnych w świetle dostępnych badań.
Rozdział 5. strona 43
Acerola
Naturalne źródło witaminy C. Wskazania, biodostępność i porównanie z syntetyczną kwas askorbinowy.Naturalne źródło witaminy C. Wskazania, biodostępność i porównanie z syntetyczną kwas askorbinowy.
Zobacz fragment w podglądzie →Rozdział 6. strona 44
Acetylocysteina
N-acetylocysteina (NAC) — działanie mukolityczne i antyoksydacyjne, zastosowanie w infekcjach dróg oddechowych oraz wsparciu wątroby.N-acetylocysteina (NAC) — działanie mukolityczne i antyoksydacyjne, zastosowanie w infekcjach dróg oddechowych oraz wsparciu wątroby.
Zobacz fragment w podglądzie →Rozdział 7.
Aktywny związek hemicelulozy
AHCC — preparat z grzybów stosowany jako immunomodulator. Przegląd badań i pozycjonowanie w opiece farmaceutycznej.AHCC — preparat z grzybów stosowany jako immunomodulator. Przegląd badań i pozycjonowanie w opiece farmaceutycznej.
Rozdział 8. strona 50
Algi brunatne
Źródło jodu i fukoidanu. Wskazania, przeciwwskazania (choroby tarczycy) i pułapki nadmiernej suplementacji jodu.Źródło jodu i fukoidanu. Wskazania, przeciwwskazania (choroby tarczycy) i pułapki nadmiernej suplementacji jodu.
Rozdział 9. strona 51
Aloes
Działanie przeczyszczające (preparaty doustne) i kojące (zastosowanie zewnętrzne). Bezpieczeństwo długotrwałego stosowania.Działanie przeczyszczające (preparaty doustne) i kojące (zastosowanie zewnętrzne). Bezpieczeństwo długotrwałego stosowania.
Rozdział 10. strona 53
Aminokwasy rozgałęzione
BCAA — leucyna, izoleucyna, walina. Zastosowanie sportowe, dowody na regenerację mięśni i ograniczenia rekomendacji.BCAA — leucyna, izoleucyna, walina. Zastosowanie sportowe, dowody na regenerację mięśni i ograniczenia rekomendacji.
Rozdział 11.
Amla (agrest indyjski)
Phyllanthus emblica — surowiec ajurwedyjski bogaty w witaminę C. Dowody na działanie hipolipemizujące i antyoksydacyjne.Phyllanthus emblica — surowiec ajurwedyjski bogaty w witaminę C. Dowody na działanie hipolipemizujące i antyoksydacyjne.
Rozdział 12.
Arnota właściwa (Bixa orellana L.)
Surowiec roślinny stosowany jako źródło karotenoidów. Profil bezpieczeństwa i obecne zastosowania suplementacyjne.Surowiec roślinny stosowany jako źródło karotenoidów. Profil bezpieczeństwa i obecne zastosowania suplementacyjne.
Rozdział 13.
Aronia czarna (Aronia melanocarpa (Michx.) Elliott)
Bogate źródło antocyjanów. Dowody na wpływ na ciśnienie tętnicze, profil lipidowy i działanie antyoksydacyjne.Bogate źródło antocyjanów. Dowody na wpływ na ciśnienie tętnicze, profil lipidowy i działanie antyoksydacyjne.
Rozdział 14. strona 58
Ashwagandha
Withania somnifera — adaptogen o najsilniejszych dowodach klinicznych w redukcji stresu i poprawie jakości snu. Dawkowanie ekstraktów standaryzowanych i przeciwwskazania (choroby tarczycy, ciąża).Withania somnifera — adaptogen o najsilniejszych dowodach klinicznych w redukcji stresu i poprawie jakości snu. Dawkowanie ekstraktów standaryzowanych i przeciwwskazania (choroby tarczycy, ciąża).
Zobacz fragment w podglądzie →Rozdział 15. strona 60
Astaksantyna
Karotenoid o silnym potencjale antyoksydacyjnym. Wskazania okulistyczne, dermatologiczne i sportowe.Karotenoid o silnym potencjale antyoksydacyjnym. Wskazania okulistyczne, dermatologiczne i sportowe.
Rozdział 16.
B. infantis 35624
Szczep probiotyczny Bifidobacterium infantis o udokumentowanym działaniu w zespole jelita drażliwego (IBS).Szczep probiotyczny Bifidobacterium infantis o udokumentowanym działaniu w zespole jelita drażliwego (IBS).
Rozdział 17.
Bakopa, brahmi (Bacopa monnieri L.)
Roślina ajurwedyjska wspierająca funkcje poznawcze i pamięć. Przegląd badań, dawkowanie ekstraktów standaryzowanych.Roślina ajurwedyjska wspierająca funkcje poznawcze i pamięć. Przegląd badań, dawkowanie ekstraktów standaryzowanych.
Rozdział 18.
Banaba (Lagerstroemia speciosa [L.] Pers.)
Surowiec stosowany w kontekście kontroli glikemii. Dowody kliniczne i pozycjonowanie wobec leków przeciwcukrzycowych.Surowiec stosowany w kontekście kontroli glikemii. Dowody kliniczne i pozycjonowanie wobec leków przeciwcukrzycowych.
Rozdział 19.
Berberys pospolity (Berberis Vulgaris L.)
Źródło berberyny — substancji o udokumentowanym wpływie na profil lipidowy i glikemię. Interakcje z metforminą i statynami.Źródło berberyny — substancji o udokumentowanym wpływie na profil lipidowy i glikemię. Interakcje z metforminą i statynami.
Rozdział 20.
Bergamota (Citrus bergamia Risso & Poit.)
Wyciąg z bergamoty w kontekście hipercholesterolemii. Dowody i porównanie skuteczności z monakoliną K i statynami.Wyciąg z bergamoty w kontekście hipercholesterolemii. Dowody i porównanie skuteczności z monakoliną K i statynami.
Rozdział 21. strona 68
Beta-alanina
Aminokwas wykorzystywany w sporcie do zwiększenia wydolności anaerobowej. Mechanizm działania (karnozyna), dawkowanie i znane działania niepożądane (parestezje).Aminokwas wykorzystywany w sporcie do zwiększenia wydolności anaerobowej. Mechanizm działania (karnozyna), dawkowanie i znane działania niepożądane (parestezje).
Rozdział 22. strona 69
Beta-glukany
Polisacharydy z drożdży i grzybów wspierające układ odpornościowy. Dowody i wskazania w sezonie infekcyjnym.Polisacharydy z drożdży i grzybów wspierające układ odpornościowy. Dowody i wskazania w sezonie infekcyjnym.
Rozdział 23. strona 74
Betaina
Trimetyloglicyna — wpływ na metabolizm homocysteiny i wsparcie funkcji wątroby.Trimetyloglicyna — wpływ na metabolizm homocysteiny i wsparcie funkcji wątroby.
Rozdział 24. strona 71
Beta-karoten
Prekursor witaminy A. Bezpieczeństwo suplementacji u palaczy (zwiększone ryzyko raka płuc) i właściwy dobór dawki.Prekursor witaminy A. Bezpieczeństwo suplementacji u palaczy (zwiększone ryzyko raka płuc) i właściwy dobór dawki.
Rozdział 25.
Beta-sitosterol
Fitosterol stosowany w hipercholesterolemii i łagodnym przeroście prostaty. Dowody kliniczne i dawkowanie.Fitosterol stosowany w hipercholesterolemii i łagodnym przeroście prostaty. Dowody kliniczne i dawkowanie.
Rozdział 26. strona 72
Beta-sitosterole
Mieszanki fitosteroli — różnice względem czystego beta-sitosterolu i pozycjonowanie w produktach na cholesterol.Mieszanki fitosteroli — różnice względem czystego beta-sitosterolu i pozycjonowanie w produktach na cholesterol.
Rozdział 27.
Bez czarny (Sambucus nigra L.)
Surowiec stosowany w infekcjach grypopodobnych. Dowody na skrócenie czasu trwania objawów i kontrowersje dotyczące mechanizmu.Surowiec stosowany w infekcjach grypopodobnych. Dowody na skrócenie czasu trwania objawów i kontrowersje dotyczące mechanizmu.
Rozdział 28. strona 77
Białko serwatkowe
WPC, WPI, WPH — różnice między koncentratem, izolatem i hydrolizatem. Wskazania sportowe, geriatryczne i przeciwwskazania (alergia, niewydolność nerek).WPC, WPI, WPH — różnice między koncentratem, izolatem i hydrolizatem. Wskazania sportowe, geriatryczne i przeciwwskazania (alergia, niewydolność nerek).
Rozdział 29. strona 82
Biotyna
Witamina B7 — rola w metabolizmie i jej wpływ na włosy, skórę i paznokcie. Pułapka: interferencja z testami laboratoryjnymi (m.in. troponina, hormony tarczycy).Witamina B7 — rola w metabolizmie i jej wpływ na włosy, skórę i paznokcie. Pułapka: interferencja z testami laboratoryjnymi (m.in. troponina, hormony tarczycy).
Rozdział 30.
Błyskoporek podkorowy, chaga
Inonotus obliquus — grzyb leczniczy. Przegląd dowodów na działanie immunomodulujące i antyoksydacyjne.Inonotus obliquus — grzyb leczniczy. Przegląd dowodów na działanie immunomodulujące i antyoksydacyjne.
Rozdział 31. strona 84
Bor
Pierwiastek śladowy — rola w gospodarce kostnej i metabolizmie hormonów. Dawki i ryzyko nadmiaru.Pierwiastek śladowy — rola w gospodarce kostnej i metabolizmie hormonów. Dawki i ryzyko nadmiaru.
Rozdział 32.
Borówka brusznica (Vaccinium vitis-idaea L.)
Surowiec stosowany w infekcjach dróg moczowych. Dowody i pozycjonowanie wobec żurawiny.Surowiec stosowany w infekcjach dróg moczowych. Dowody i pozycjonowanie wobec żurawiny.
Rozdział 33.
Borówka czarna (Vaccinium myrtillus L.)
Antocyjany — wpływ na mikrokrążenie, wzrok i naczynia. Dowody kliniczne i dawkowanie ekstraktów standaryzowanych.Antocyjany — wpływ na mikrokrążenie, wzrok i naczynia. Dowody kliniczne i dawkowanie ekstraktów standaryzowanych.
Rozdział 34.
Brodziuszka wiechowata (Andrographis paniculata [Burm.f.] Nees)
Surowiec stosowany w infekcjach górnych dróg oddechowych. Andrografolid jako składnik aktywny — dowody i bezpieczeństwo.Surowiec stosowany w infekcjach górnych dróg oddechowych. Andrografolid jako składnik aktywny — dowody i bezpieczeństwo.
Rozdział 35. strona 90
Bromelaina
Kompleks enzymów z ananasa o działaniu przeciwzapalnym i przeciwobrzękowym. Wskazania pourazowe i pooperacyjne, interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi.Kompleks enzymów z ananasa o działaniu przeciwzapalnym i przeciwobrzękowym. Wskazania pourazowe i pooperacyjne, interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi.
Rozdział 36.
Bukko brzozowe, buchu (Agathosma betulina [Berg.] Pillans)
Surowiec stosowany w infekcjach dróg moczowych. Pozycja w nowoczesnej fitoterapii.Surowiec stosowany w infekcjach dróg moczowych. Pozycja w nowoczesnej fitoterapii.
Rozdział 37.
Burak zwyczajny (Beta vulgaris L.)
Źródło azotanów — wpływ na ciśnienie tętnicze i wydolność wysiłkową. Dawkowanie soku/ekstraktów.Źródło azotanów — wpływ na ciśnienie tętnicze i wydolność wysiłkową. Dawkowanie soku/ekstraktów.
Rozdział 38.
Buzdyganek naziemny (Tribulus terrestris L.)
Surowiec promowany jako booster testosteronu. Krytyczna ocena dowodów — zwykle brak istotnego efektu klinicznego.Surowiec promowany jako booster testosteronu. Krytyczna ocena dowodów — zwykle brak istotnego efektu klinicznego.
Rozdział 39.
CBD, kannabidiol
Niepsychoaktywny kannabinoid. Status prawny, dowody w padaczce, lęku i bólu, profil bezpieczeństwa i interakcje z CYP450.Niepsychoaktywny kannabinoid. Status prawny, dowody w padaczce, lęku i bólu, profil bezpieczeństwa i interakcje z CYP450.
Rozdział 40. strona 97
Chitozan
Polimer z pancerzyków skorupiaków stosowany w kontroli masy ciała. Dowody kliniczne — skromne, oraz interakcje z lekami lipofilnymi.Polimer z pancerzyków skorupiaków stosowany w kontroli masy ciała. Dowody kliniczne — skromne, oraz interakcje z lekami lipofilnymi.
Rozdział 41. strona 99
Chlorella
Mikroalga reklamowana jako „detoks". Profil odżywczy, dowody i ryzyko zanieczyszczeń metalami ciężkimi.Mikroalga reklamowana jako „detoks". Profil odżywczy, dowody i ryzyko zanieczyszczeń metalami ciężkimi.
Rozdział 42. strona 101
Chlorofil
Barwnik roślinny stosowany doustnie i miejscowo. Realne wskazania kliniczne i ich ograniczenia.Barwnik roślinny stosowany doustnie i miejscowo. Realne wskazania kliniczne i ich ograniczenia.
Rozdział 43. strona 105
Cholina
Składnik niezbędny dla metabolizmu lipidów i funkcji nerwowych. Niedobór, dawki RDI, źródła pokarmowe.Składnik niezbędny dla metabolizmu lipidów i funkcji nerwowych. Niedobór, dawki RDI, źródła pokarmowe.
Rozdział 44. strona 106
Chondroityna
Składnik chrząstki — stosowana w chorobie zwyrodnieniowej stawów. Dowody, skuteczność w połączeniu z glukozaminą i ograniczenia rekomendacji.Składnik chrząstki — stosowana w chorobie zwyrodnieniowej stawów. Dowody, skuteczność w połączeniu z glukozaminą i ograniczenia rekomendacji.
Rozdział 45. strona 108
Chrom
Pierwiastek śladowy — wpływ na glikemię i apetyt. Dawkowanie, formy (pikolinian, drożdżowy) i bezpieczeństwo.Pierwiastek śladowy — wpływ na glikemię i apetyt. Dawkowanie, formy (pikolinian, drożdżowy) i bezpieczeństwo.
Rozdział 46. strona 110
Chrząstka rekina
Surowiec promowany w onkologii — krytyczna ocena: brak dowodów klinicznych na działanie przeciwnowotworowe.Surowiec promowany w onkologii — krytyczna ocena: brak dowodów klinicznych na działanie przeciwnowotworowe.
Rozdział 47. strona 111
Colostrum
Siara bydlęca — immunoglobuliny i czynniki wzrostu. Wskazania pediatryczne, geriatryczne i sportowe — przegląd dowodów.Siara bydlęca — immunoglobuliny i czynniki wzrostu. Wskazania pediatryczne, geriatryczne i sportowe — przegląd dowodów.
Rozdział 48.
Cynamonowiec cejloński (Cinnamomum verum L.)
Cynamon w kontekście glikemii. Różnica między odmianą cejlońską a cassia (kumaryna i hepatotoksyczność).Cynamon w kontekście glikemii. Różnica między odmianą cejlońską a cassia (kumaryna i hepatotoksyczność).
Rozdział 49. strona 115
Cynk
Pierwiastek śladowy o szerokim zastosowaniu — układ odpornościowy, gojenie ran, skóra. Interakcje (miedź, antybiotyki) i ryzyko nadmiaru.Pierwiastek śladowy o szerokim zastosowaniu — układ odpornościowy, gojenie ran, skóra. Interakcje (miedź, antybiotyki) i ryzyko nadmiaru.
Rozdział 50. strona 117
Cytrulina
Aminokwas zwiększający produkcję tlenku azotu. Zastosowanie sportowe — wydolność wysiłkowa, dawkowanie skuteczne klinicznie (6-8 g/d).Aminokwas zwiększający produkcję tlenku azotu. Zastosowanie sportowe — wydolność wysiłkowa, dawkowanie skuteczne klinicznie (6-8 g/d).
Rozdział 51.
Cytryniec chiński (Schisandra chinensis (Turcz.) Baill.)
Adaptogen o działaniu hepatoprotekcyjnym i tonizującym. Dowody i dawkowanie.Adaptogen o działaniu hepatoprotekcyjnym i tonizującym. Dowody i dawkowanie.
Rozdział 52. strona 121
Cytykolina
CDP-cholina — substancja stosowana w zaburzeniach poznawczych i po udarze. Dowody kliniczne i pozycjonowanie.CDP-cholina — substancja stosowana w zaburzeniach poznawczych i po udarze. Dowody kliniczne i pozycjonowanie.
Rozdział 53.
Czarnuszka siewna (Nigella sativa L.)
Olej z czarnuszki — dowody na wpływ na profil lipidowy, glikemię i alergie. Tymochinon jako składnik aktywny.Olej z czarnuszki — dowody na wpływ na profil lipidowy, glikemię i alergie. Tymochinon jako składnik aktywny.
Rozdział 54.
Czepota puszysta, vilcacora
Uncaria tomentosa — surowiec immunomodulujący. Dowody i bezpieczeństwo długotrwałego stosowania.Uncaria tomentosa — surowiec immunomodulujący. Dowody i bezpieczeństwo długotrwałego stosowania.
Rozdział 55. strona 125
Czerwone drożdże z ryżu
Źródło monakoliny K — naturalnej statyny. Skuteczność, regulacja prawna w UE (limit 3 mg) i ryzyko interakcji statynopodobnych.Źródło monakoliny K — naturalnej statyny. Skuteczność, regulacja prawna w UE (limit 3 mg) i ryzyko interakcji statynopodobnych.
Rozdział 56.
Czosnek pospolity (Allium sativum L.)
Allicyna i siarczki — wpływ na ciśnienie, lipidy i krzepnięcie. Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi.Allicyna i siarczki — wpływ na ciśnienie, lipidy i krzepnięcie. Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi.
Rozdział 57.
Damiana (Turnera diffusa Willd. J)
Surowiec promowany jako afrodyzjak. Krytyczna ocena dowodów klinicznych.Surowiec promowany jako afrodyzjak. Krytyczna ocena dowodów klinicznych.
Rozdział 58.
DHEA, dehydroepiandrosteron
Hormon nadnerczowy — w Polsce na receptę, ale temat istotny ze względu na zakupy zagraniczne. Wskazania, ryzyka i interakcje.Hormon nadnerczowy — w Polsce na receptę, ale temat istotny ze względu na zakupy zagraniczne. Wskazania, ryzyka i interakcje.
Rozdział 59. strona 132
Diosmina
Flawonoid stosowany w niewydolności żylnej i hemoroidach. Dowody, dawkowanie i porównanie z hesperydyną.Flawonoid stosowany w niewydolności żylnej i hemoroidach. Dowody, dawkowanie i porównanie z hesperydyną.
Rozdział 60.
Drożdże (Saccharomyces cerevisiae Meyen ex E.C. Hansen)
Drożdże spożywcze — źródło witamin z grupy B i selenu. Wskazania i ograniczenia (autoryzowane oświadczenia zdrowotne).Drożdże spożywcze — źródło witamin z grupy B i selenu. Wskazania i ograniczenia (autoryzowane oświadczenia zdrowotne).
Rozdział 61.
Dynia zwyczajna (Cucurbita pepo L.)
Olej i pestki dyni — wskazania urologiczne i przeciwpasożytnicze. Dowody kliniczne.Olej i pestki dyni — wskazania urologiczne i przeciwpasożytnicze. Dowody kliniczne.
Rozdział 62.
Dzięgiel chiński (Angelica sinensis (Oliv.) Diels)
Dong quai — surowiec stosowany w dolegliwościach okołomenopauzalnych. Dowody i ostrożność u kobiet po raku piersi.Dong quai — surowiec stosowany w dolegliwościach okołomenopauzalnych. Dowody i ostrożność u kobiet po raku piersi.
Rozdział 63. strona 140
Ekwol
Metabolit izoflawonów sojowych — wpływ na objawy menopauzy. Indywidualna zdolność produkcji i preparaty z gotowym ekwolem.Metabolit izoflawonów sojowych — wpływ na objawy menopauzy. Indywidualna zdolność produkcji i preparaty z gotowym ekwolem.
Rozdział 64.
Eleuterokok kolczasty (Eleutherococcus senticosus Maxim.)
Adaptogen — żeń-szeń syberyjski. Dowody na zmęczenie, wydolność i odporność.Adaptogen — żeń-szeń syberyjski. Dowody na zmęczenie, wydolność i odporność.
Rozdział 65.
Enzymy trzustkowe (amylaza, lipaza, proteaza)
Wsparcie trawienia w niewydolności zewnątrzwydzielniczej trzustki. Pozycja preparatów OTC vs Rx (pankreatyna).Wsparcie trawienia w niewydolności zewnątrzwydzielniczej trzustki. Pozycja preparatów OTC vs Rx (pankreatyna).
Rozdział 66. strona 144
Estry etylowe kwasów tłuszczowych omega-3
Forma EE omega-3 — różnica wobec triglicerydów, biodostępność i znaczenie kliniczne.Forma EE omega-3 — różnica wobec triglicerydów, biodostępność i znaczenie kliniczne.
Rozdział 67. strona 146
Fenyloalanina
Aminokwas — prekursor tyrozyny i katecholamin. Wskazania, przeciwwskazania (fenyloketonuria) i interakcje z IMAO.Aminokwas — prekursor tyrozyny i katecholamin. Wskazania, przeciwwskazania (fenyloketonuria) i interakcje z IMAO.
Rozdział 68. strona 148
Fluor
Pierwiastek o roli stomatologicznej. Suplementacja systemowa — zalecenia, kontrowersje i fluoroza.Pierwiastek o roli stomatologicznej. Suplementacja systemowa — zalecenia, kontrowersje i fluoroza.
Rozdział 69. strona 150
Foliany
Witamina B9 — kwas foliowy vs aktywne foliany (5-MTHF). Suplementacja w ciąży, polimorfizm MTHFR i interakcja z metotreksatem.Witamina B9 — kwas foliowy vs aktywne foliany (5-MTHF). Suplementacja w ciąży, polimorfizm MTHFR i interakcja z metotreksatem.
Rozdział 70.
Forskolina, pokrzywa indyjska
Coleus forskohlii — surowiec promowany w odchudzaniu i schorzeniach kardiologicznych. Krytyczna ocena dowodów.Coleus forskohlii — surowiec promowany w odchudzaniu i schorzeniach kardiologicznych. Krytyczna ocena dowodów.
Rozdział 71. strona 154
Fosfatydyloseryna
Fosfolipid wspierający funkcje poznawcze. Dowody u osób starszych i u sportowców (redukcja kortyzolu).Fosfolipid wspierający funkcje poznawcze. Dowody u osób starszych i u sportowców (redukcja kortyzolu).
Rozdział 72. strona 155
Fosfor
Makropierwiastek — najczęściej w nadmiarze w diecie zachodniej. Wskazania suplementacyjne (rzadkie) i interakcje.Makropierwiastek — najczęściej w nadmiarze w diecie zachodniej. Wskazania suplementacyjne (rzadkie) i interakcje.
Rozdział 73. strona 156
Gamma-Hydroksybutyran (GHB)
Substancja kontrolowana — kontekst informacyjny dla farmaceuty (nadużywanie, ryzyka, status prawny).Substancja kontrolowana — kontekst informacyjny dla farmaceuty (nadużywanie, ryzyka, status prawny).
Rozdział 74. strona 158
Glicyna
Aminokwas — wpływ na sen, układ nerwowy i metabolizm kolagenu. Dawkowanie i bezpieczeństwo.Aminokwas — wpływ na sen, układ nerwowy i metabolizm kolagenu. Dawkowanie i bezpieczeństwo.
Rozdział 75. strona 160
Glukomannan
Włókno z konjac — udokumentowane działanie na uczucie sytości i profil lipidowy. Sposób przyjmowania (woda) i ryzyko zachłyśnięcia.Włókno z konjac — udokumentowane działanie na uczucie sytości i profil lipidowy. Sposób przyjmowania (woda) i ryzyko zachłyśnięcia.
Rozdział 76. strona 160
Glukomannan
Drugie omówienie zagadnienia — uzupełnienie kontekstu klinicznego.Drugie omówienie zagadnienia — uzupełnienie kontekstu klinicznego.
Rozdział 77. strona 161
Glukozamina
Składnik chrząstki stawowej. Dowody w chorobie zwyrodnieniowej stawów, dawki kliniczne (1500 mg/d) i interakcje (warfaryna).Składnik chrząstki stawowej. Dowody w chorobie zwyrodnieniowej stawów, dawki kliniczne (1500 mg/d) i interakcje (warfaryna).
Rozdział 78. strona 164
Glutation
Tripeptyd antyoksydacyjny. Biodostępność doustna — kontrowersyjna; preparaty liposomalne i prekursory (NAC).Tripeptyd antyoksydacyjny. Biodostępność doustna — kontrowersyjna; preparaty liposomalne i prekursory (NAC).
Rozdział 79. strona 165
Gorzka pomarańcza
Citrus aurantium — synefryna w preparatach odchudzających. Ryzyko sercowo-naczyniowe i interakcje.Citrus aurantium — synefryna w preparatach odchudzających. Ryzyko sercowo-naczyniowe i interakcje.
Rozdział 80. strona 168
Gorzki melon
Momordica charantia — surowiec stosowany w glikemii. Dowody i interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi.Momordica charantia — surowiec stosowany w glikemii. Dowody i interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi.
Rozdział 81. strona 169
Granat
Punica granatum — antyoksydanty, wpływ na ciśnienie i profil lipidowy. Dowody kliniczne.Punica granatum — antyoksydanty, wpływ na ciśnienie i profil lipidowy. Dowody kliniczne.
Rozdział 82.
Graviola (Annona muricata L.)
Flaszowiec miękkociernisty — surowiec promowany w onkologii. Krytyczna ocena: ryzyka neurologiczne (annonacyny).Flaszowiec miękkociernisty — surowiec promowany w onkologii. Krytyczna ocena: ryzyka neurologiczne (annonacyny).
Rozdział 83. strona 172
Grzyby maitake
Grifola frondosa — beta-glukany i działanie immunomodulujące. Przegląd dowodów.Grifola frondosa — beta-glukany i działanie immunomodulujące. Przegląd dowodów.
Rozdział 84.
Grzyby reishi, lakownica żółtawa
Ganoderma lucidum — adaptogen o działaniu immunomodulującym. Dowody i interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi.Ganoderma lucidum — adaptogen o działaniu immunomodulującym. Dowody i interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi.
Rozdział 85.
Gurmar (Gymnema sylvestre R. Br.)
Surowiec hamujący odczuwanie słodkiego smaku — wpływ na glikemię i apetyt. Dowody kliniczne.Surowiec hamujący odczuwanie słodkiego smaku — wpływ na glikemię i apetyt. Dowody kliniczne.
Rozdział 86. strona 176
Heksanikotynian inozytolu
Forma niacyny o przedłużonym uwalnianiu — pozycja w hiperlipidemii i ograniczenia.Forma niacyny o przedłużonym uwalnianiu — pozycja w hiperlipidemii i ograniczenia.
Rozdział 87. strona 177
Hesperydyna
Flawonoid cytrusowy — wsparcie naczyniowe i przeciwzapalne. Dowody i pozycjonowanie wobec diosminy.Flawonoid cytrusowy — wsparcie naczyniowe i przeciwzapalne. Dowody i pozycjonowanie wobec diosminy.
Rozdział 88.
Hibiskus, ketmia szczawiowa (Hibiscus sabdariffa L.)
Wpływ na ciśnienie tętnicze — dowody kliniczne i dawkowanie naparu.Wpływ na ciśnienie tętnicze — dowody kliniczne i dawkowanie naparu.
Rozdział 89.
Imbir lekarski (Zingiber officinale Rosc.)
Działanie przeciwwymiotne (ciąża, choroba lokomocyjna), przeciwzapalne i interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi.Działanie przeciwwymiotne (ciąża, choroba lokomocyjna), przeciwzapalne i interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi.
Rozdział 90. strona 183
Inozytol
Mio-inozytol i D-chiro-inozytol — zastosowanie w PCOS, insulinooporności i zaburzeniach lękowych. Dawki kliniczne.Mio-inozytol i D-chiro-inozytol — zastosowanie w PCOS, insulinooporności i zaburzeniach lękowych. Dawki kliniczne.
Rozdział 91. strona 185
Jod
Pierwiastek niezbędny dla tarczycy. Suplementacja w ciąży, ryzyko nadmiaru i interakcje (Hashimoto, choroba Gravesa-Basedowa).Pierwiastek niezbędny dla tarczycy. Suplementacja w ciąży, ryzyko nadmiaru i interakcje (Hashimoto, choroba Gravesa-Basedowa).
Rozdział 92. strona 187
Kadzidłowiec
Boswellia serrata — kwasy boswelinowe w chorobach zapalnych stawów. Dowody i dawkowanie ekstraktów standaryzowanych.Boswellia serrata — kwasy boswelinowe w chorobach zapalnych stawów. Dowody i dawkowanie ekstraktów standaryzowanych.
Rozdział 93. strona 189
Kapsaicyna
Składnik aktywny papryki chili — działanie przeciwbólowe miejscowe i metaboliczne (termogeneza). Dowody i preparaty.Składnik aktywny papryki chili — działanie przeciwbólowe miejscowe i metaboliczne (termogeneza). Dowody i preparaty.
Rozdział 94. strona 191
Karczoch
Cynara scolymus — wsparcie funkcji wątroby i trawienia tłuszczów. Dowody kliniczne i dawkowanie.Cynara scolymus — wsparcie funkcji wątroby i trawienia tłuszczów. Dowody kliniczne i dawkowanie.
Rozdział 95.
Karczoch hiszpański (Cynara cardunculus L.)
Surowiec pokrewny — uzupełnienie kontekstu w zaburzeniach dyspeptycznych.Surowiec pokrewny — uzupełnienie kontekstu w zaburzeniach dyspeptycznych.
Rozdział 96. strona 195
Kazeina
Wolno trawione białko mleka — zastosowanie sportowe i wieczorne. Porównanie z białkiem serwatkowym.Wolno trawione białko mleka — zastosowanie sportowe i wieczorne. Porównanie z białkiem serwatkowym.
Rozdział 97. strona 198
Koenzym Q10
Ubichinol/ubichinon — niedobór indukowany statynami, dowody w niewydolności serca, dawkowanie i biodostępność form.Ubichinol/ubichinon — niedobór indukowany statynami, dowody w niewydolności serca, dawkowanie i biodostępność form.
Rozdział 98. strona 200
Kofeina
Stymulant — wpływ na czujność, wydolność, ból głowy. Dawkowanie, tolerancja, interakcje (CYP1A2) i przeciwwskazania.Stymulant — wpływ na czujność, wydolność, ból głowy. Dawkowanie, tolerancja, interakcje (CYP1A2) i przeciwwskazania.
Rozdział 99. strona 203
Kolagen hydrolizowany
Peptydy kolagenowe — dowody na skórę, stawy i kości. Dawkowanie kliniczne i krytyczna ocena marketingu.Peptydy kolagenowe — dowody na skórę, stawy i kości. Dawkowanie kliniczne i krytyczna ocena marketingu.
Rozdział 100. strona 205
Kolagen Typu I
Kolagen typu I — występowanie, wskazania (skóra, kości) i preparaty natywne vs hydrolizaty.Kolagen typu I — występowanie, wskazania (skóra, kości) i preparaty natywne vs hydrolizaty.
Rozdział 101. strona 206
Kolagen typu II
Kolagen typu II — występowanie w chrząstce, dowody w chorobach stawów, formy natywne (UC-II) vs hydrolizowane.Kolagen typu II — występowanie w chrząstce, dowody w chorobach stawów, formy natywne (UC-II) vs hydrolizowane.
Rozdział 102. strona 207
Koniczyna czerwona
Trifolium pratense — izoflawony w objawach menopauzy. Dowody i ostrożność w hormonowrażliwych nowotworach.Trifolium pratense — izoflawony w objawach menopauzy. Dowody i ostrożność w hormonowrażliwych nowotworach.
Rozdział 103. strona 209
Koper włoski
Foeniculum vulgare — działanie wiatropędne, pozycja w pediatrii i laktacji.Foeniculum vulgare — działanie wiatropędne, pozycja w pediatrii i laktacji.
Rozdział 104. strona 211
Korzeń maca
Lepidium meyenii — adaptogen z Andów. Dowody na libido, energię i wpływ na hormony.Lepidium meyenii — adaptogen z Andów. Dowody na libido, energię i wpływ na hormony.
Rozdział 105. strona 212
Kozieradka
Trigonella foenum-graecum — wpływ na glikemię, lipidy, laktację i libido. Dowody i dawkowanie.Trigonella foenum-graecum — wpływ na glikemię, lipidy, laktację i libido. Dowody i dawkowanie.
Rozdział 106. strona 215
Kreatyna
Najlepiej przebadany suplement sportowy. Mechanizm, dawkowanie (z fazą ładowania lub bez), bezpieczeństwo nerek i nowe wskazania (funkcje poznawcze, sarkopenia).Najlepiej przebadany suplement sportowy. Mechanizm, dawkowanie (z fazą ładowania lub bez), bezpieczeństwo nerek i nowe wskazania (funkcje poznawcze, sarkopenia).
Rozdział 107. strona 217
Krzem
Pierwiastek wspierający tkankę łączną, kości, skórę i włosy. Formy biodostępne (kwas ortokrzemowy stabilizowany choliną).Pierwiastek wspierający tkankę łączną, kości, skórę i włosy. Formy biodostępne (kwas ortokrzemowy stabilizowany choliną).
Rozdział 108. strona 219
Ksylitol
Alkohol cukrowy — działanie kariostatyczne, indeks glikemiczny i zastosowania stomatologiczne.Alkohol cukrowy — działanie kariostatyczne, indeks glikemiczny i zastosowania stomatologiczne.
Rozdział 109.
Kudzu (Pueraria montana [Lour.] Merr.)
Surowiec stosowany w uzależnieniu od alkoholu i objawach menopauzy. Dowody kliniczne.Surowiec stosowany w uzależnieniu od alkoholu i objawach menopauzy. Dowody kliniczne.
Rozdział 110. strona 221
Kwas alfa-liponowy
Antyoksydant rozpuszczalny w wodzie i tłuszczach — dowody w neuropatii cukrzycowej. Dawkowanie kliniczne.Antyoksydant rozpuszczalny w wodzie i tłuszczach — dowody w neuropatii cukrzycowej. Dawkowanie kliniczne.
Rozdział 111.
Kwas gamma-aminomasłowy, GABA
Główny neuroprzekaźnik hamujący — biodostępność doustna kontrowersyjna. Krytyczna ocena dowodów na sen i lęk.Główny neuroprzekaźnik hamujący — biodostępność doustna kontrowersyjna. Krytyczna ocena dowodów na sen i lęk.
Rozdział 112. strona 224
Kwas gamma-linolenowy
GLA z wiesiołka i ogórecznika — dowody w atopowym zapaleniu skóry, mastalgii i RZS.GLA z wiesiołka i ogórecznika — dowody w atopowym zapaleniu skóry, mastalgii i RZS.
Rozdział 113. strona 225
Kwas hialuronowy
Doustna i miejscowa suplementacja — dowody w stawach, skórze i okulistyce.Doustna i miejscowa suplementacja — dowody w stawach, skórze i okulistyce.
Rozdział 114. strona 229
Kwas jabłkowy
Kwas L-jabłkowy — wsparcie w fibromialgii, suchości jamy ustnej (z ksylitolem).Kwas L-jabłkowy — wsparcie w fibromialgii, suchości jamy ustnej (z ksylitolem).
Rozdział 115. strona 231
Kwas kaprylowy
MCT — średniołańcuchowy kwas tłuszczowy. Wskazania metaboliczne i przeciwgrzybicze (Candida).MCT — średniołańcuchowy kwas tłuszczowy. Wskazania metaboliczne i przeciwgrzybicze (Candida).
Rozdział 116. strona 232
Kwas oleinowy
Omega-9 — kontekst dietetyczny i suplementacyjny.Omega-9 — kontekst dietetyczny i suplementacyjny.
Rozdział 117. strona 234
Kwas pangamowy
Witamina B15 — substancja o niejasnym statusie regulacyjnym i słabych dowodach klinicznych.Witamina B15 — substancja o niejasnym statusie regulacyjnym i słabych dowodach klinicznych.
Rozdział 118. strona 235
Kwas pantotenowy
Witamina B5 — rola metaboliczna, niedobór i wskazania dermatologiczne.Witamina B5 — rola metaboliczna, niedobór i wskazania dermatologiczne.
Rozdział 119. strona 237
Kwasy tłuszczowe omega-3
EPA i DHA — dowody kardiologiczne (po EPA-REDUCE), neurologiczne, w ciąży. Dawki, formy (TG, EE, fosfolipidy) i jakość preparatów.EPA i DHA — dowody kardiologiczne (po EPA-REDUCE), neurologiczne, w ciąży. Dawki, formy (TG, EE, fosfolipidy) i jakość preparatów.
Rozdział 120. strona 240
Kwercetyna
Flawonoid — działanie przeciwhistaminowe i przeciwzapalne. Dowody w alergii, nadciśnieniu i dawkowanie ekstraktów.Flawonoid — działanie przeciwhistaminowe i przeciwzapalne. Dowody w alergii, nadciśnieniu i dawkowanie ekstraktów.
Rozdział 121. strona 263
Lactobacillus plantarum 299v
Probiotyk o udokumentowanym działaniu w IBS i niedoborze żelaza (poprawa wchłaniania).Probiotyk o udokumentowanym działaniu w IBS i niedoborze żelaza (poprawa wchłaniania).
Rozdział 122. strona 261
Lacticaseibacillus rhamnosus GG (ATCC 53103)
Najlepiej udokumentowany szczep probiotyczny. Wskazania w biegunkach, AAD, profilaktyce alergii.Najlepiej udokumentowany szczep probiotyczny. Wskazania w biegunkach, AAD, profilaktyce alergii.
Rozdział 123. strona 259
Lacticaseibacillus casei ŁOCK 0919
Polski szczep probiotyczny — pozycja na rynku i dostępne dowody kliniczne.Polski szczep probiotyczny — pozycja na rynku i dostępne dowody kliniczne.
Rozdział 124. strona 265
Laktaza
Enzym hydrolizujący laktozę — wsparcie w nietolerancji. Dawkowanie, formy i pozycja preparatów OTC.Enzym hydrolizujący laktozę — wsparcie w nietolerancji. Dawkowanie, formy i pozycja preparatów OTC.
Rozdział 125. strona 266
Laktoferyna
Białko o działaniu immunomodulującym, przeciwbakteryjnym i wpływającym na gospodarkę żelaza. Dowody i wskazania.Białko o działaniu immunomodulującym, przeciwbakteryjnym i wpływającym na gospodarkę żelaza. Dowody i wskazania.
Rozdział 126. strona 241
L-arginina
Aminokwas — prekursor tlenku azotu. Dowody w zaburzeniach wzwodu, wydolności wysiłkowej i ostrożność u pacjentów po zawale.Aminokwas — prekursor tlenku azotu. Dowody w zaburzeniach wzwodu, wydolności wysiłkowej i ostrożność u pacjentów po zawale.
Rozdział 127. strona 267
Lecytyna
Mieszanina fosfolipidów — dowody na pamięć, profil lipidowy. Krytyczna ocena marketingu.Mieszanina fosfolipidów — dowody na pamięć, profil lipidowy. Krytyczna ocena marketingu.
Rozdział 128.
Len zwyczajny (Linum usitatissimum)
Siemię i olej lniany — kwas alfa-linolenowy (ALA), lignany, błonnik. Wskazania kardiologiczne, gastroenterologiczne i hormonalne.Siemię i olej lniany — kwas alfa-linolenowy (ALA), lignany, błonnik. Wskazania kardiologiczne, gastroenterologiczne i hormonalne.
Rozdział 129. strona 271
Lentinan
Polisacharyd z grzyba shiitake — działanie immunomodulujące. Dowody i pozycja w onkologii wspomagającej.Polisacharyd z grzyba shiitake — działanie immunomodulujące. Dowody i pozycja w onkologii wspomagającej.
Rozdział 130. strona 243
L-glutamina
Aminokwas — wsparcie błony śluzowej jelit, regeneracja po chemioterapii i radioterapii. Dowody i dawkowanie.Aminokwas — wsparcie błony śluzowej jelit, regeneracja po chemioterapii i radioterapii. Dowody i dawkowanie.
Rozdział 131. strona 245
L-histydyna
Aminokwas warunkowo niezbędny — wskazania w atopowym zapaleniu skóry i RZS.Aminokwas warunkowo niezbędny — wskazania w atopowym zapaleniu skóry i RZS.
Rozdział 132. strona 272
Likopen
Karotenoid z pomidorów — dowody w profilaktyce raka prostaty i chorobach sercowo-naczyniowych.Karotenoid z pomidorów — dowody w profilaktyce raka prostaty i chorobach sercowo-naczyniowych.
Rozdział 133. strona 274
Limosilactobacillus reuteri DSM 17938
Szczep probiotyczny o udokumentowanym działaniu w kolce niemowlęcej i biegunkach.Szczep probiotyczny o udokumentowanym działaniu w kolce niemowlęcej i biegunkach.
Rozdział 134.
Liść oliwki europejskiej (Olea europaea L.)
Oleuropeina — wpływ na ciśnienie, glikemię, działanie przeciwwirusowe. Dowody i dawkowanie.Oleuropeina — wpływ na ciśnienie, glikemię, działanie przeciwwirusowe. Dowody i dawkowanie.
Rozdział 135. strona 246
L-karnityna
Aminokwas — transport kwasów tłuszczowych. Dowody w niedoborach, wydolności sercowej i sportowej. Krytyczna ocena marketingu odchudzającego.Aminokwas — transport kwasów tłuszczowych. Dowody w niedoborach, wydolności sercowej i sportowej. Krytyczna ocena marketingu odchudzającego.
Rozdział 136. strona 248
L-lizyna
Aminokwas niezbędny — dowody w nawracającej opryszczce wargowej i wchłanianiu wapnia.Aminokwas niezbędny — dowody w nawracającej opryszczce wargowej i wchłanianiu wapnia.
Rozdział 137. strona 251
L-metionina
Aminokwas siarkowy — prekursor SAMe. Wskazania w infekcjach dróg moczowych (zakwaszanie moczu).Aminokwas siarkowy — prekursor SAMe. Wskazania w infekcjach dróg moczowych (zakwaszanie moczu).
Rozdział 138. strona 252
L-ornityna
Aminokwas — cykl mocznikowy, wsparcie wątroby, dowody w jakości snu.Aminokwas — cykl mocznikowy, wsparcie wątroby, dowody w jakości snu.
Rozdział 139. strona 253
L-prolina
Aminokwas — biosynteza kolagenu. Wskazania regeneracyjne.Aminokwas — biosynteza kolagenu. Wskazania regeneracyjne.
Rozdział 140. strona 254
L-teanina
Aminokwas z zielonej herbaty — działanie wyciszające bez sedacji. Dowody na lęk, sen i koncentrację (synergia z kofeiną).Aminokwas z zielonej herbaty — działanie wyciszające bez sedacji. Dowody na lęk, sen i koncentrację (synergia z kofeiną).
Rozdział 141. strona 255
L-treonina
Aminokwas niezbędny — rola w syntezie kolagenu i elastyny.Aminokwas niezbędny — rola w syntezie kolagenu i elastyny.
Rozdział 142. strona 256
L-tryptofan
Prekursor serotoniny i melatoniny — pozycja w zaburzeniach snu i nastroju. Interakcje z lekami serotoninergicznymi.Prekursor serotoniny i melatoniny — pozycja w zaburzeniach snu i nastroju. Interakcje z lekami serotoninergicznymi.
Rozdział 143. strona 258
L-tyrozyna
Aminokwas — prekursor katecholamin i hormonów tarczycy. Dowody w stresie, deprywacji snu i ChAD.Aminokwas — prekursor katecholamin i hormonów tarczycy. Dowody w stresie, deprywacji snu i ChAD.
Rozdział 144.
Lucerna siewna (Medicago sativa L.)
Surowiec stosowany w hiperlipidemii i menopauzie. Ostrożność w toczniu rumieniowatym (L-kanawanina).Surowiec stosowany w hiperlipidemii i menopauzie. Ostrożność w toczniu rumieniowatym (L-kanawanina).
Rozdział 145.
Łopian większy (Arctium lappa L.)
Surowiec dermatologiczny i moczopędny. Pozycja w fitoterapii.Surowiec dermatologiczny i moczopędny. Pozycja w fitoterapii.
Rozdział 146.
Maczużnik chiński (Cordyceps sinensis [Berk.] Sacc.)
Adaptogen — wpływ na wydolność, libido i odporność. Dowody i forma uprawiana (CS-4).Adaptogen — wpływ na wydolność, libido i odporność. Dowody i forma uprawiana (CS-4).
Rozdział 147. strona 284
Magnez
Pierwiastek o szerokich wskazaniach — formy (cytrynian, mleczan, tlenek, treonian), biodostępność, dowody w skurczach, migrenie i lęku. Interakcje (PPI, diuretyki).Pierwiastek o szerokich wskazaniach — formy (cytrynian, mleczan, tlenek, treonian), biodostępność, dowody w skurczach, migrenie i lęku. Interakcje (PPI, diuretyki).
Rozdział 148. strona 288
Mangan
Pierwiastek śladowy — rola enzymatyczna i ryzyko nadmiaru.Pierwiastek śladowy — rola enzymatyczna i ryzyko nadmiaru.
Rozdział 149.
Mango afrykańskie (Irvingia gabonensis [Aubry-Lecomte ex O’Rorke] Baill.)
Surowiec promowany w odchudzaniu — krytyczna ocena dowodów.Surowiec promowany w odchudzaniu — krytyczna ocena dowodów.
Rozdział 150. strona 292
Maślan sodu
Krótkołańcuchowy kwas tłuszczowy — wsparcie błony śluzowej jelit. Dowody w IBS, IBD i biegunkach poantybiotykowych.Krótkołańcuchowy kwas tłuszczowy — wsparcie błony śluzowej jelit. Dowody w IBS, IBD i biegunkach poantybiotykowych.
Rozdział 151. strona 294
Melatonina
Hormon snu — dowody w bezsenności, jet lagu, zaburzeniach okołodobowych. Dawkowanie, formy o przedłużonym uwalnianiu i interakcje (CYP1A2).Hormon snu — dowody w bezsenności, jet lagu, zaburzeniach okołodobowych. Dawkowanie, formy o przedłużonym uwalnianiu i interakcje (CYP1A2).
Rozdział 152.
Metylosulfonylometan (MSM)
Organiczny związek siarki — dowody w chorobach stawów i alergii.Organiczny związek siarki — dowody w chorobach stawów i alergii.
Rozdział 153. strona 298
Miedź
Pierwiastek śladowy — równowaga z cynkiem, niedobór, niedokrwistość.Pierwiastek śladowy — równowaga z cynkiem, niedobór, niedokrwistość.
Rozdział 154. strona 300
Migdałecznik
Surowiec roślinny — pozycja informacyjna w farmakopei suplementów.Surowiec roślinny — pozycja informacyjna w farmakopei suplementów.
Rozdział 155.
Miłorząb dwuklapowy (Ginkgo biloba L.)
Standaryzowany ekstrakt EGb 761 — dowody w zaburzeniach pamięci, szumach usznych. Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi.Standaryzowany ekstrakt EGb 761 — dowody w zaburzeniach pamięci, szumach usznych. Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi.
Rozdział 156. strona 303
Miód
Produkt pszczeli — działanie przeciwkaszlowe (potwierdzone u dzieci > 1 r.ż.), gojące i przeciwbakteryjne.Produkt pszczeli — działanie przeciwkaszlowe (potwierdzone u dzieci > 1 r.ż.), gojące i przeciwbakteryjne.
Rozdział 157. strona 306
Mleczko pszczele
Royal jelly — wskazania w menopauzie, immunomodulacji. Ryzyko alergii.Royal jelly — wskazania w menopauzie, immunomodulacji. Ryzyko alergii.
Rozdział 158. strona 308
Moringa olejodajna
Moringa oleifera — superfood o szerokim profilu odżywczym. Krytyczna ocena marketingu.Moringa oleifera — superfood o szerokim profilu odżywczym. Krytyczna ocena marketingu.
Rozdział 159.
Morwa biała (Morus alba L.)
1-deoksynojirimycyna — wpływ na glikemię poposiłkową. Dowody i pozycjonowanie wobec metforminy.1-deoksynojirimycyna — wpływ na glikemię poposiłkową. Dowody i pozycjonowanie wobec metforminy.
Rozdział 160. strona 311
Morwa indyjska
Surowiec pokrewny — uzupełnienie kontekstu w glikemii i zaburzeniach metabolicznych.Surowiec pokrewny — uzupełnienie kontekstu w glikemii i zaburzeniach metabolicznych.
Rozdział 161. strona 313
Nasiona gryki
Rutyna i błonnik — wsparcie naczyniowe i metaboliczne.Rutyna i błonnik — wsparcie naczyniowe i metaboliczne.
Rozdział 162. strona 315
Nasiona kakaowca
Theobroma cacao — flawanole, wpływ na ciśnienie, nastrój i funkcje poznawcze.Theobroma cacao — flawanole, wpływ na ciśnienie, nastrój i funkcje poznawcze.
Rozdział 163. strona 317
Nattokinaza
Enzym z natto — działanie fibrynolityczne. Dowody w profilaktyce zakrzepicy i interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi.Enzym z natto — działanie fibrynolityczne. Dowody w profilaktyce zakrzepicy i interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi.
Rozdział 164. strona 317
Nattokinaza
Drugie omówienie zagadnienia — uzupełnienie kontekstu klinicznego i bezpieczeństwa.Drugie omówienie zagadnienia — uzupełnienie kontekstu klinicznego i bezpieczeństwa.
Rozdział 165. strona 319
Nostrzyk żółty
Melilotus officinalis — kumaryny i wsparcie w niewydolności żylnej. Interakcje z antykoagulantami.Melilotus officinalis — kumaryny i wsparcie w niewydolności żylnej. Interakcje z antykoagulantami.
Rozdział 166. strona 321
Ocet jabłkowy
Wpływ na glikemię poposiłkową — dowody i pułapki (erozja szkliwa, podrażnienia przełyku).Wpływ na glikemię poposiłkową — dowody i pułapki (erozja szkliwa, podrażnienia przełyku).
Rozdział 167.
Oczar wirginijski (Hamamelis virginiana L.)
Surowiec o działaniu ściągającym — zastosowanie w hemoroidach, dermatologii.Surowiec o działaniu ściągającym — zastosowanie w hemoroidach, dermatologii.
Rozdział 168. strona 323
Olej arganowy
Kwasy tłuszczowe i tokoferole — zastosowanie kosmetyczne i dietetyczne.Kwasy tłuszczowe i tokoferole — zastosowanie kosmetyczne i dietetyczne.
Rozdział 169. strona 324
Olej kokosowy
MCT i kwas laurynowy — kontrowersje wokół profilu lipidowego. Krytyczna ocena marketingu „zdrowego tłuszczu".MCT i kwas laurynowy — kontrowersje wokół profilu lipidowego. Krytyczna ocena marketingu „zdrowego tłuszczu".
Rozdział 170.
Olej z kryla antarktycznego (Euphausia superba)
Omega-3 w formie fosfolipidowej — porównanie biodostępności z olejem rybim.Omega-3 w formie fosfolipidowej — porównanie biodostępności z olejem rybim.
Rozdział 171. strona 327
Olej z nasion krokosza barwierskiego
CLA i kwas linolowy — krytyczna ocena dowodów na odchudzanie.CLA i kwas linolowy — krytyczna ocena dowodów na odchudzanie.
Rozdział 172. strona 329
Olej z nasion ogórecznika
GLA — wskazania w atopowym zapaleniu skóry i mastalgii.GLA — wskazania w atopowym zapaleniu skóry i mastalgii.
Rozdział 173. strona 330
Olej z wątroby rekina
Alkilogliceroli i skwalen — dowody i pozycja w produktach immunomodulujących.Alkilogliceroli i skwalen — dowody i pozycja w produktach immunomodulujących.
Rozdział 174. strona 332
Olej z wiesiołka
GLA — atopia, mastalgia, zespół napięcia przedmiesiączkowego. Dowody i dawkowanie.GLA — atopia, mastalgia, zespół napięcia przedmiesiączkowego. Dowody i dawkowanie.
Rozdział 175. strona 334
Olejek goździkowy
Eugenol — działanie miejscowe przeciwbólowe (stomatologia) i przeciwbakteryjne.Eugenol — działanie miejscowe przeciwbólowe (stomatologia) i przeciwbakteryjne.
Rozdział 176. strona 335
Olejek z drzewa herbacianego
Tea tree oil — działanie miejscowe przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze. Bezpieczeństwo (toksyczność doustna).Tea tree oil — działanie miejscowe przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze. Bezpieczeństwo (toksyczność doustna).
Rozdział 177. strona 337
Olejek z oregano
Karwakrol i tymol — działanie przeciwdrobnoustrojowe. Dowody i ostrożność dawkowania.Karwakrol i tymol — działanie przeciwdrobnoustrojowe. Dowody i ostrożność dawkowania.
Rozdział 178.
Opuncja figowa (Opuntia ficus-indica [L.] Mill.)
Wpływ na glikemię i objawy kaca. Dowody kliniczne.Wpływ na glikemię i objawy kaca. Dowody kliniczne.
Rozdział 179. strona 340
Ortosyfon
Orthosiphon stamineus — działanie moczopędne. Pozycja w preparatach urologicznych.Orthosiphon stamineus — działanie moczopędne. Pozycja w preparatach urologicznych.
Rozdział 180.
Orzech czarny (Juglans nigra L.)
Surowiec stosowany w pasożytach jelitowych. Dowody i ograniczenia.Surowiec stosowany w pasożytach jelitowych. Dowody i ograniczenia.
Rozdział 181.
Ostropest plamisty (Silybum marianum [L.] Gaertner)
Sylimaryna — najlepiej udokumentowany hepatoprotektant ziołowy. Dowody w toksycznym uszkodzeniu wątroby (Amanita), NAFLD.Sylimaryna — najlepiej udokumentowany hepatoprotektant ziołowy. Dowody w toksycznym uszkodzeniu wątroby (Amanita), NAFLD.
Rozdział 182.
Ostryż długi (Curcuma longa L.)
Kurkumina — działanie przeciwzapalne. Biodostępność (potrzeba piperyny lub form fitosomalnych) i interakcje z antykoagulantami.Kurkumina — działanie przeciwzapalne. Biodostępność (potrzeba piperyny lub form fitosomalnych) i interakcje z antykoagulantami.
Rozdział 183. strona 347
Owoc dzikiej róży
Rosa canina — witamina C, galaktolipidy. Dowody w chorobach stawów i odporności.Rosa canina — witamina C, galaktolipidy. Dowody w chorobach stawów i odporności.
Rozdział 184. strona 349
Pachnotka
Perilla frutescens — flawonoidy i kwasy omega-3. Pozycja w alergii.Perilla frutescens — flawonoidy i kwasy omega-3. Pozycja w alergii.
Rozdział 185.
Palma sabalowa, bocznia piłkowana (Serenoa repens L.)
Saw palmetto — łagodny przerost prostaty. Dowody, dawkowanie ekstraktów standaryzowanych.Saw palmetto — łagodny przerost prostaty. Dowody, dawkowanie ekstraktów standaryzowanych.
Rozdział 186. strona 351
Pantetyna
Aktywna forma kwasu pantotenowego — dowody w hiperlipidemii.Aktywna forma kwasu pantotenowego — dowody w hiperlipidemii.
Rozdział 187. strona 353
Papaina
Enzym proteolityczny z papai — wskazania trawienne i przeciwzapalne.Enzym proteolityczny z papai — wskazania trawienne i przeciwzapalne.
Rozdział 188. strona 354
Pau d’arco
Tabebuia impetiginosa — surowiec promowany przeciwgrzybiczo i przeciwnowotworowo. Krytyczna ocena dowodów.Tabebuia impetiginosa — surowiec promowany przeciwgrzybiczo i przeciwnowotworowo. Krytyczna ocena dowodów.
Rozdział 189.
Paulinia guarana (Paullinia cupana Kunth)
Naturalne źródło kofeiny — wpływ na czujność i wydolność. Dawki kofeiny w preparatach.Naturalne źródło kofeiny — wpływ na czujność i wydolność. Dawki kofeiny w preparatach.
Rozdział 190. strona 357
Pektyna
Błonnik rozpuszczalny — wpływ na profil lipidowy i glikemię.Błonnik rozpuszczalny — wpływ na profil lipidowy i glikemię.
Rozdział 191. strona 359
Pestki moreli
Amigdalina — kontrowersyjny temat „witaminy B17". Ryzyko zatrucia cyjanowodorem.Amigdalina — kontrowersyjny temat „witaminy B17". Ryzyko zatrucia cyjanowodorem.
Rozdział 192.
Pestki winogron (Semen Vitis vinifera)
Proantocyjanidyny (OPC) — działanie naczyniowe i antyoksydacyjne.Proantocyjanidyny (OPC) — działanie naczyniowe i antyoksydacyjne.
Rozdział 193.
Pieprz czarny (Piper nigrum L.)
Piperyna — zwiększanie biodostępności kurkumy i innych składników. Interakcje z lekami metabolizowanymi przez CYP.Piperyna — zwiększanie biodostępności kurkumy i innych składników. Interakcje z lekami metabolizowanymi przez CYP.
Rozdział 194.
Pietruszka zwyczajna (Petroselinum crispum [Mill.] Fuss.)
Działanie moczopędne i odżywcze. Pozycja w fitoterapii urologicznej.Działanie moczopędne i odżywcze. Pozycja w fitoterapii urologicznej.
Rozdział 195.
Piwonia chińska (Paeonia lactiflora Pall.)
Surowiec w preparatach ginekologicznych (PCOS, dysmenorrhea). Dowody i dawkowanie.Surowiec w preparatach ginekologicznych (PCOS, dysmenorrhea). Dowody i dawkowanie.
Rozdział 196.
Pluskwica groniasta (Actaea racemosa L.)
Black cohosh — objawy menopauzy. Dowody, kontrowersje wokół hepatotoksyczności.Black cohosh — objawy menopauzy. Dowody, kontrowersje wokół hepatotoksyczności.
Rozdział 197. strona 368
Pokrzywa zwyczajna
Urtica dioica — wskazania urologiczne (BPH), reumatologiczne i odżywcze (żelazo).Urtica dioica — wskazania urologiczne (BPH), reumatologiczne i odżywcze (żelazo).
Rozdział 198. strona 370
Polikosanol
Mieszanina alkoholi alifatycznych — kontrowersyjne dowody w hipercholesterolemii.Mieszanina alkoholi alifatycznych — kontrowersyjne dowody w hipercholesterolemii.
Rozdział 199. strona 372
Potas
Makropierwiastek — niedobór, suplementacja, interakcje (ACE-I, ARB, diuretyki oszczędzające potas).Makropierwiastek — niedobór, suplementacja, interakcje (ACE-I, ARB, diuretyki oszczędzające potas).
Rozdział 200. strona 376
Propolis
Produkt pszczeli — działanie przeciwbakteryjne, przeciwzapalne. Wskazania (gardło, jama ustna) i ryzyko alergii.Produkt pszczeli — działanie przeciwbakteryjne, przeciwzapalne. Wskazania (gardło, jama ustna) i ryzyko alergii.
Rozdział 201. strona 378
Pycnogenol
Standaryzowany ekstrakt z kory sosny śródziemnomorskiej — dowody w niewydolności żylnej, ADHD, naczyniówce.Standaryzowany ekstrakt z kory sosny śródziemnomorskiej — dowody w niewydolności żylnej, ADHD, naczyniówce.
Rozdział 202. strona 380
Pyłek pszczeli
Profil odżywczy i adaptogenny. Ryzyko alergii i krytyczna ocena marketingu.Profil odżywczy i adaptogenny. Ryzyko alergii i krytyczna ocena marketingu.
Rozdział 203. strona 381
Rdest wielokwiatowy
Polygonum multiflorum (he shou wu) — kontrowersje wokół hepatotoksyczności.Polygonum multiflorum (he shou wu) — kontrowersje wokół hepatotoksyczności.
Rozdział 204. strona 382
Rdestowiec japoński (ostrokończysty)
Reynoutria japonica — bogate źródło resweratrolu. Dowody i dawkowanie.Reynoutria japonica — bogate źródło resweratrolu. Dowody i dawkowanie.
Rozdział 205. strona 384
Resweratrol
Polifenol z czerwonego wina — krytyczna ocena dowodów na długowieczność i działanie kardioprotekcyjne.Polifenol z czerwonego wina — krytyczna ocena dowodów na długowieczność i działanie kardioprotekcyjne.
Rozdział 206.
Rokitnik zwyczajny (Hippophae rhamnoides L.)
Olej z rokitnika — kwasy omega-7, witaminy. Wskazania śluzówkowe i dermatologiczne.Olej z rokitnika — kwasy omega-7, witaminy. Wskazania śluzówkowe i dermatologiczne.
Rozdział 207.
Różeniec górski (Rhodiola rosea L.)
Adaptogen — dowody na zmęczenie, sprawność umysłową i nastrój. Standaryzacja ekstraktu.Adaptogen — dowody na zmęczenie, sprawność umysłową i nastrój. Standaryzacja ekstraktu.
Rozdział 208.
Rukiew wodna (Nasturtium officinale W. T. Aiton)
Surowiec o profilu odżywczym i izotiocyjanianach — pozycja w produktach detoksykujących.Surowiec o profilu odżywczym i izotiocyjanianach — pozycja w produktach detoksykujących.
Rozdział 209.
Ruszczyk kolczasty (Ruscus aculeatus L.)
Saponiny — niewydolność żylna, hemoroidy. Dowody i pozycjonowanie.Saponiny — niewydolność żylna, hemoroidy. Dowody i pozycjonowanie.
Rozdział 210.
Rutwica lekarska (Galega officinalis L.)
Surowiec — historyczny prekursor metforminy. Pozycja w preparatach przeciwcukrzycowych.Surowiec — historyczny prekursor metforminy. Pozycja w preparatach przeciwcukrzycowych.
Rozdział 211. strona 392
Rutyna
Flawonoid — wsparcie naczyniowe (kruchość naczyń). Synergia z witaminą C.Flawonoid — wsparcie naczyniowe (kruchość naczyń). Synergia z witaminą C.
Rozdział 212.
Rzepik pospolity (Agrimonia eupatoria L.)
Surowiec w dolegliwościach trawiennych i dermatologicznych.Surowiec w dolegliwościach trawiennych i dermatologicznych.
Rozdział 213. strona 395
Saccharomyces boulardii CNCM I-745
Probiotyczne drożdże — dowody w biegunkach (AAD, podróżnych, C. difficile).Probiotyczne drożdże — dowody w biegunkach (AAD, podróżnych, C. difficile).
Rozdział 214.
Saccharomyces salivarius K12
Szczep probiotyczny w infekcjach jamy ustnej i gardła. Dowody i pozycja kliniczna.Szczep probiotyczny w infekcjach jamy ustnej i gardła. Dowody i pozycja kliniczna.
Rozdział 215. strona 397
Saccharomyces cerevisiae CNCM I-3856
Szczep w IBS — dowody i dawkowanie.Szczep w IBS — dowody i dawkowanie.
Rozdział 216. strona 398
SAMe
S-adenozylometionina — dowody w depresji, chorobach stawów i wątrobie. Interakcje z lekami serotoninergicznymi.S-adenozylometionina — dowody w depresji, chorobach stawów i wątrobie. Interakcje z lekami serotoninergicznymi.
Rozdział 217. strona 400
Selen
Pierwiastek śladowy — tarczyca, układ odpornościowy, antyoksydacja. Wąskie okno terapeutyczne — ryzyko nadmiaru.Pierwiastek śladowy — tarczyca, układ odpornościowy, antyoksydacja. Wąskie okno terapeutyczne — ryzyko nadmiaru.
Rozdział 218. strona 402
Serrapeptaza
Enzym proteolityczny — działanie przeciwzapalne i przeciwobrzękowe. Dowody i ograniczenia rejestracyjne.Enzym proteolityczny — działanie przeciwzapalne i przeciwobrzękowe. Dowody i ograniczenia rejestracyjne.
Rozdział 219. strona 403
Siarka
Pierwiastek — kontekst suplementacyjny (MSM, czosnek, białka).Pierwiastek — kontekst suplementacyjny (MSM, czosnek, białka).
Rozdział 220.
Smocza krew (Croton lechleri Müll. Arg)
Sangre de drago — surowiec amazoński. Dowody w biegunkach (krofelemer) i miejscowo.Sangre de drago — surowiec amazoński. Dowody w biegunkach (krofelemer) i miejscowo.
Rozdział 221.
Soja zwyczajna (Glycine max [L.] Merr.)
Izoflawony, białko sojowe — menopauza, hiperlipidemia. Krytyczna ocena dowodów i obaw onkologicznych.Izoflawony, białko sojowe — menopauza, hiperlipidemia. Krytyczna ocena dowodów i obaw onkologicznych.
Rozdział 222. strona 408
Spirulina
Mikroalga — profil odżywczy, ryzyko zanieczyszczeń. Dowody w odchudzaniu i alergii.Mikroalga — profil odżywczy, ryzyko zanieczyszczeń. Dowody w odchudzaniu i alergii.
Rozdział 223. strona 410
Sprzężony kwas linolowy
CLA — krytyczna ocena dowodów na redukcję tkanki tłuszczowej.CLA — krytyczna ocena dowodów na redukcję tkanki tłuszczowej.
Rozdział 224.
Szafran uprawny (Crocus sativus L.)
Standaryzowane ekstrakty — dowody w depresji łagodnej i umiarkowanej. Dawkowanie i bezpieczeństwo.Standaryzowane ekstrakty — dowody w depresji łagodnej i umiarkowanej. Dawkowanie i bezpieczeństwo.
Rozdział 225. strona 416
Szparag lekarski
Asparagus officinalis — diuretyk i prebiotyk.Asparagus officinalis — diuretyk i prebiotyk.
Rozdział 226.
Szparag lekarski (Asparagus officinalis L.)
Drugie omówienie z pełną nazwą botaniczną — uzupełnienie informacji.Drugie omówienie z pełną nazwą botaniczną — uzupełnienie informacji.
Rozdział 227.
Śliwa afrykańska (Prunus africana L.)
Pygeum — łagodny przerost prostaty. Dowody i dawkowanie.Pygeum — łagodny przerost prostaty. Dowody i dawkowanie.
Rozdział 228. strona 418
Tamaryndowiec indyjski
Tamarindus indica — surowiec trawienny i odżywczy.Tamarindus indica — surowiec trawienny i odżywczy.
Rozdział 229.
Tamaryndowiec malabarski (Garcinia cambogia [Gaertn.] Desr.)
HCA — surowiec promowany w odchudzaniu. Krytyczna ocena dowodów i ryzyk hepatotoksycznych.HCA — surowiec promowany w odchudzaniu. Krytyczna ocena dowodów i ryzyk hepatotoksycznych.
Rozdział 230. strona 421
Tarczyca bajkalska
Scutellaria baicalensis — bajkaleina, dowody przeciwzapalne i hepatoprotekcyjne.Scutellaria baicalensis — bajkaleina, dowody przeciwzapalne i hepatoprotekcyjne.
Rozdział 231.
Tarczyca bajkalska (Scutellaria baicalensis Georgi)
Drugie omówienie z pełną nazwą botaniczną — uzupełnienie kontekstu.Drugie omówienie z pełną nazwą botaniczną — uzupełnienie kontekstu.
Rozdział 232. strona 422
Tauryna
Aminokwas — funkcje sercowo-naczyniowe, neurologiczne, sportowe. Dowody i dawkowanie.Aminokwas — funkcje sercowo-naczyniowe, neurologiczne, sportowe. Dowody i dawkowanie.
Rozdział 233. strona 424
Teobromina
Alkaloid kakaowca — wpływ na układ sercowo-naczyniowy i oddechowy.Alkaloid kakaowca — wpływ na układ sercowo-naczyniowy i oddechowy.
Rozdział 234.
Traganek błoniasty (Astragalus membranaceus [Fisch.] Bunge)
Adaptogen i immunomodulator. Dowody i pozycjonowanie.Adaptogen i immunomodulator. Dowody i pozycjonowanie.
Rozdział 235.
Traganek błotniasty
Surowiec pokrewny — uzupełnienie kontekstu adaptogennego.Surowiec pokrewny — uzupełnienie kontekstu adaptogennego.
Rozdział 236. strona 428
Tran
Olej z wątroby dorsza — omega-3, witaminy A i D. Dawkowanie i ryzyko hiperwitaminozy A.Olej z wątroby dorsza — omega-3, witaminy A i D. Dawkowanie i ryzyko hiperwitaminozy A.
Rozdział 237.
Trawa z młodego jęczmienia (Hordeum vulgare L.)
Profil odżywczy i krytyczna ocena marketingu superfoods.Profil odżywczy i krytyczna ocena marketingu superfoods.
Rozdział 238. strona 431
VSL#3
Wieloszczepowy preparat probiotyczny — najlepiej udokumentowany w pouchitis i wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego.Wieloszczepowy preparat probiotyczny — najlepiej udokumentowany w pouchitis i wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego.
Rozdział 239. strona 433
Wapń
Makropierwiastek — gospodarka kostna, dawkowanie, interakcje (lewotyroksyna, antybiotyki) i kontrowersje sercowo-naczyniowe.Makropierwiastek — gospodarka kostna, dawkowanie, interakcje (lewotyroksyna, antybiotyki) i kontrowersje sercowo-naczyniowe.
Rozdział 240.
Wąkrota azjatycka (Centella asiatica [L.] Urb.) Gotu ocla
Triterpeny — dowody w gojeniu ran, niewydolności żylnej, kosmetologii.Triterpeny — dowody w gojeniu ran, niewydolności żylnej, kosmetologii.
Rozdział 241. strona 438
Węgiel aktywny
Adsorbent — zatrucia, wzdęcia. Dawkowanie i interakcje (zmniejszenie wchłaniania leków).Adsorbent — zatrucia, wzdęcia. Dawkowanie i interakcje (zmniejszenie wchłaniania leków).
Rozdział 242.
Wiśnia pospolita (Prunus cerasus L.)
Wiśnia tarta (Montmorency) — dowody w bólu mięśniowym, śnie (melatonina) i artretyzmie.Wiśnia tarta (Montmorency) — dowody w bólu mięśniowym, śnie (melatonina) i artretyzmie.
Rozdział 243. strona 441
Witamina A
Retinol i karotenoidy — wskazania, niedobór, ryzyko nadmiaru (teratogenność, hepatotoksyczność).Retinol i karotenoidy — wskazania, niedobór, ryzyko nadmiaru (teratogenność, hepatotoksyczność).
Rozdział 244. strona 444
Witamina B1
Tiamina — niedobór (alkoholizm, beri-beri), wskazania neurologiczne i metaboliczne.Tiamina — niedobór (alkoholizm, beri-beri), wskazania neurologiczne i metaboliczne.
Rozdział 245. strona 446
Witamina B12
Kobalamina — niedobór (weganie, PPI, metformina), formy (cyjano-, metylo-, hydroksy-), drogi podania.Kobalamina — niedobór (weganie, PPI, metformina), formy (cyjano-, metylo-, hydroksy-), drogi podania.
Rozdział 246. strona 449
Witamina B2
Ryboflawina — niedobór, dowody w migrenie.Ryboflawina — niedobór, dowody w migrenie.
Rozdział 247. strona 451
Witamina B3
Niacyna i nikotynamid — różnice, dawkowanie w hiperlipidemii (flushing) i bezpieczeństwo wątroby.Niacyna i nikotynamid — różnice, dawkowanie w hiperlipidemii (flushing) i bezpieczeństwo wątroby.
Rozdział 248. strona 453
Witamina B6
Pirydoksyna — niedobór, wskazania (zespół cieśni nadgarstka, PMS), ryzyko neuropatii w nadmiarze.Pirydoksyna — niedobór, wskazania (zespół cieśni nadgarstka, PMS), ryzyko neuropatii w nadmiarze.
Rozdział 249. strona 456
Witamina C
Kwas askorbinowy — dowody w infekcjach (skrócenie, nie profilaktyka), gojeniu ran, ferrytynie. Dawkowanie i mit megadawek.Kwas askorbinowy — dowody w infekcjach (skrócenie, nie profilaktyka), gojeniu ran, ferrytynie. Dawkowanie i mit megadawek.
Rozdział 250. strona 460
Witamina D
Cholekalcyferol — szerokie wskazania (kości, odporność, neurologia). Dawkowanie zgodne z polskimi wytycznymi 2023, monitorowanie 25(OH)D, ryzyko nadmiaru.Cholekalcyferol — szerokie wskazania (kości, odporność, neurologia). Dawkowanie zgodne z polskimi wytycznymi 2023, monitorowanie 25(OH)D, ryzyko nadmiaru.
Rozdział 251. strona 464
Witamina E
Tokoferole i tokotrienole — dowody, kontrowersje wokół suplementacji w wysokich dawkach (śmiertelność).Tokoferole i tokotrienole — dowody, kontrowersje wokół suplementacji w wysokich dawkach (śmiertelność).
Rozdział 252. strona 467
Witamina K2
Menachinon (MK-7) — gospodarka kostna i naczyniowa, synergia z witaminą D. Interakcje z warfaryną.Menachinon (MK-7) — gospodarka kostna i naczyniowa, synergia z witaminą D. Interakcje z warfaryną.
Rozdział 253.
Zielona herbata (Camellia sinensis [L.] Kuntze)
EGCG i katechiny — dowody na termogenezę, profil lipidowy, glikemię. Hepatotoksyczność wysokich dawek ekstraktów.EGCG i katechiny — dowody na termogenezę, profil lipidowy, glikemię. Hepatotoksyczność wysokich dawek ekstraktów.
Rozdział 254. strona 470
Złocień maruna
Tanacetum parthenium (feverfew) — dowody w profilaktyce migreny.Tanacetum parthenium (feverfew) — dowody w profilaktyce migreny.
Rozdział 255. strona 472
Żelazo
Pierwiastek — niedokrwistość, formy (siarczan, glukonian, diglicynian), biodostępność, interakcje (PPI, kawa, wapń, lewotyroksyna).Pierwiastek — niedokrwistość, formy (siarczan, glukonian, diglicynian), biodostępność, interakcje (PPI, kawa, wapń, lewotyroksyna).
Rozdział 256. strona 474
Żeń-szeń amerykański
Panax quinquefolius — adaptogen z odmiennym profilem niż żeń-szeń koreański. Dowody w odporności i glikemii.Panax quinquefolius — adaptogen z odmiennym profilem niż żeń-szeń koreański. Dowody w odporności i glikemii.
Zobacz fragment w podglądzie →Rozdział 257.
Żeń-szeń właściwy (Panax ginseng C.A. Meyer)
Ginsenozydy — adaptogen, dowody w wydolności, libido, funkcjach poznawczych. Interakcje (warfaryna, hipoglikemizujące).Ginsenozydy — adaptogen, dowody w wydolności, libido, funkcjach poznawczych. Interakcje (warfaryna, hipoglikemizujące).
Rozdział 258.
Żurawina wielkoowocowa (Vaccinium macrocarpon Aiton)
Proantocyjanidyny typu A — dowody w profilaktyce nawracających infekcji dróg moczowych. Dawkowanie i forma (sok vs ekstrakt).Proantocyjanidyny typu A — dowody w profilaktyce nawracających infekcji dróg moczowych. Dawkowanie i forma (sok vs ekstrakt).
Dodaj opinię
Opinię o tej pozycji może dodać osoba, która ją kupiła. Zaloguj się, jeśli masz ją na swojej półce.
Opublikuj opinię