Pediatria okiem farmaceuty PDF

Rozdział 1. Wybrane aspekty stosowania leków u dzieci

Rozdział 3. Antybiotykoterapia u dzieci Stosowanie antybiotyków jest powszechnym wana, szczególnie w przypadku leczenia zaelementem leczenia zakażeń bakteryjnych za- każeń dróg moczowych. W ostatnich latach równo u dorosłych, jak i u dzieci. Najczęstszymi obserwuje się wciąż narastający problem oporschorzeniami będącymi przyczyną zastosowa- ności bakterii na dostępne antybiotyki związania antybiotyku u dzieci są: ny głównie ze zbyt powszechnym stosowaniem ■ bakteryjne zapalenie gardła i migdałków antybiotyków, przyjmowaniem ich niezgodnie podniebiennych, z zaleceniami oraz nadużywaniem antybioty■ ostre zapalenie ucha środkowego, ków w przebiegu infekcji wirusowych, szcze gólnie u dzieci. ■ zapalenie dolnych dróg oddechowych. Najmłodsze dzieci, do ok.

5. r.ż., są najbardziej ZASADY PRAWIDŁOWEJ narażone na zakażenia układu oddechowego, ANTYBIOTYKOTERAPII U DZIECI przede wszystkim ze względu na fizjologiczną W prawidłowej antybiotykoterapii u dzieci niedojrzałość układu odpornościowego, prze należy kierować się kilkoma podstawowymi bywanie w przedszkolach lub żłobkach, a także zasadami, które warto przekazać opiekunowi towarzyszące alergie. dziecka, wydając antybiotyk. Przede wszyst kim zaleć opiekunowi, aby ściśle przestrzegał WSKAZÓWKA PRAKTYCZNA d zaleceń osoby przepisującej, dotyczących sto sowania antybiotyku, związanych nie tylko U dzieci dominującą przyczyną zakażeń układu z równymi odstępami czasu pomiędzy kolejny oddechowego są wirusy, w których leczeniu mi dawkami (np. 3 razy dziennie, czyli co 8 go stosowanie antybiotyków będzie nieskutecz dzin lub 2 razy dziennie, czyli co 12 godzin), ne, ale mogą być one zalecone przez lekarza ale i z całkowitym czasem trwania terapii (np. przy podejrzeniu nadkażenia bakteryjnego.

przez 7 lub 10 dni). Pozwala to przede wszyst kim zapewnić najwyższą skuteczność leczenia, W większości przypadków leczenie antybioty- a także zmniejsza ryzyko rozwoju oporności kami ma charakter empiryczny, a wybór leku bakterii. Poinstruuj opiekuna dziecka, że poopiera się na znajomości podstawowych da- prawa stanu zdrowia, którą obserwuje się najnych mikrobiologicznych, epidemiologicznych częściej po ok. 2–3 dniach terapii, świadczy i farmakologicznych. Terapia celowana z wyko- o prawidłowym doborze antybiotyku, ale nie naniem antybiogramu, czyli określeniem wy- jest sygnałem do samodzielnego przerwania boru antybiotyku po przeprowadzeniu badania leczenia. Antybiotyk musi być podawany dziemikrobiologicznego, jest jednak rekomendo- cku do końca terapii, zgodnie z zaleceniami, […]

Rozdział 1. Wybrane aspekty stosowania leków u dzieci (s. 46)

Pediatria okiem farmaceuty gdyż przedwczesne odstawienie leku prowadzi biotyk, przekaż opiekunowi dziecka zasady do rozwoju antybiotykooporności. Ponadto prawidłowego przygotowania oraz przechowy podczas antybiotykoterapii pamiętaj o do- wania zawiesiny po sporządzeniu, które dla wy datkowym poleceniu dla dziecka probiotyku, branych leków przedstawione zostały w Tabeli t o czym przeczytasz w podrozdziale Probiotyki 3. Poinstruuj opiekuna, aby przed rozpuszcze podczas antybiotykoterapii u dzieci. niem zawartości wstrząsnął butelką, by pokru szyć proszek, a do sporządzenia zawiesiny użył letniej, przegotowanej wody. WSKAZÓWKA PRAKTYCZNA d Niezależnie od zleconego schematu dawko- WSKAZÓWKA PRAKTYCZNA d wania antybiotyku zwróć uwagę opiekunowi dziecka, aby nie zwlekał z podaniem pierwszej Jeśli dziecku nie odpowiada dany smak leku dawki leku i podał go dziecku możliwie naj- lub jego postać, możesz w aptece zamienić szybciej. Przykładowo, jeśli wydajesz antybio- antybiotyk na jego inną dostępną postać, tyk z dawkowaniem 2×1 (co 12 godz.) o 12:00, weryfikując przy tym odpowiedni sposób opiekun nie wie, czy ma poczekać z podaniem dawkowania. leku np.

do 20:00, żeby kolejnej dawki (po 12 godz.) nie musiał podawać o północy, lecz o 8 rano, czy podawać lek już do końca o 12:00 Niemal wszystkie antybiotyki w postaci prosz i 00:00. W takiej sytuacji lepiej, żeby lek ku lub granulatu do sporządzania zawiesiny podał jak najszybciej, kolejną dawkę po kilku przed rozpuszczeniem wymagają przechowy godzinach, a następnie trzymał się odstępów wania w temperaturze pokojowej, z wyjątkiem 12-godzinnych. leku Nystatyna Teva, który zawsze musi być przechowywany w lodówce. Jedynym goto wym antybiotykiem w postaci zawiesiny do PRZYGOTOWANIE ZAWIESINY ustnej jest lek Ospen, który wymaga przecho Z ANTYBIOTYKIEM wywania w lodówce i jest gotowy do podania Antybiotyki z reguły są dostępne w formie dziecku od razu po wstrząśnięciu butelką. tabletek lub kapsułek doustnych, jednak dla małych dzieci, które nie potrafią samodzielnie WSKAZÓWKA PRAKTYCZNA d połknąć tabletki, mają najczęściej postać: ■ zawiesiny doustnej (Ospen), Przypomnij opiekunowi dziecka, aby każdora ■ proszku lub granulatu do sporządzania zowo przed podaniem antybiotyku w zawiesi nie dokładnie wstrząsnął zawartością butelki zawiesiny doustnej w butelce (np. Amok w celu równomiernego rozproszenia substan siklav, Amotaks, Klacid, Taromentin) lub cji leczniczej i zapewnienia odmierzenia pra w saszetkach (np. Auglavin PPH), widłowej dawki leku.

Przekaż również, żeby ■ tabletek do sporządzania zawiesiny doust- nie ogrzewać antybiotyku przechowywanego nej (np. Forcid, Duracef, Duomox, Rulid), w lodówce przed podaniem dziecku. Niższa ■ tabletek do sporządzania zawiesiny do- temperatura zawiesiny sprzyja dodatkowo maskowaniu nieprzyjemnego smaku. ustnej lub ulegających rozpadowi w jamie ustnej (np. Amoksiklav Quicktab). Odpowiednie przygotowanie zawiesiny jest W przypadku saszetek (np. Auglavin PPH) niezbędne dla zapewnienia prawidłowego lub tabletek do sporządzania zawiesiny doust i skutecznego leczenia, dlatego wydając anty- nej (np.

Forcid, Duracef, Duomox) poinstruuj […]

Postaci leków stosowane u dzieci

Tabela 3. Przykłady antybiotyków w postaci proszku lub granulatu do sporządzenia zawiesiny doustnej wraz z zaleceniami dotyczący mi przygotowania zawiesiny i jej przechowywania preparat sklad ilość przegotowanej letniej wody przechowywanie po rozpuszczeniu Amoksiklav amoksycylina/ do kreski na etykiecie (op. 35 ml i 150 ml) lub w lodówce / 7 dni kwas klawulanowy rowka na butelce (op. 75ml) Amotaks amoksycylina do kreski na etykiecie w lodówce / 14 dni Auglavin PPH amoksycylina/ do kreski na etykiecie lub podana do odmierzenia w lodówce / 7 dni kwas klawulanowy dołączoną strzykawką Augmentin amoksycylina/ do kreski na etykiecie w lodówce / 7 dni kwas klawulanowy Augmentin ES amoksycylina/ do kreski na etykiecie w lodówce / 10 dni kwas klawulanowy AzitroLEK azytromycyna podana do odmierzenia dołączoną strzykawką w temp. pokojowej / 5 dni Azycyna azytromycyna podana do odmierzenia dołączoną strzykawką w temp.

pokojowej / 5 dni Biodroxil cefadroksyl do poziomu pierścienia w lodówce / 14 dni Ceclor cefaklor podana do odmierzenia w dwóch porcjach w lodówce / 14 dni Ceroxim cefuroksym podana do odmierzenia dołączoną strzykawką w lodówce / 10 dni Dalacin C klindamycyna podana do odmierzenia w dwóch porcjach w temp. pokojowej / 14 dni Duracef cefadroksyl do kreski na etykiecie w lodówce / 14 dni lub w temp. pokojowej / 7 dni Fromilid klarytromycyna do kreski na etykiecie w temp. pokojowej / 14 dni Hiconcil amoksycylina do kreski na etykiecie w lodówce / 14 dni Klabax klarytromycyna podana do odmierzenia dołączoną strzykawką w temp. pokojowej / 14 dni Klacid klarytromycyna do kreski na etykiecie w temp.

pokojowej / 14 dni Lekoklar klarytromycyna do poziomu znaczka na butelce w temp. pokojowej / 14 dni Nystatyna Teva nystatyna do kreski na etykiecie w lodówce / 7 dni Ospamox amoksycylina do kreski na etykiecie w temp. pokojowej / 14 dni Ospen fenoksymetylope- lek po wstrząśnięciu gotowy do podania w lodówce / do końca daty nicylina benzaty- ważności nowa lecytynowa Sumamed azytromycyna podana do odmierzenia dołączoną strzykawką w temp. pokojowej / 5 dni (20 ml) lub 10 dni (30 i 37,5 ml) Taromentin amoksycylina/ do kreski na etykiecie w lodówce/ 7 dni kwas klawulanowy Unasyn sultamicylina* do kreski na etykiecie w lodówce / 14 dni Xifaxan rifaksymina do strzałki na etykiecie w temp. pokojowej / 7 dni Zinnat cefuroksym do kreski na etykiecie w lodówce / 10 dni *Lek Unasyn zawiera sultamycylinę w postaci tosylanu, która jest wspólnym prolekiem sulbaktamu i ampicyliny.

Przedmowa (Pediatria I (s. 158)

Rozdział 26. Angina paciorkowcowa Termin angina oznacza nic innego jak ostre wartych zostało w rozdziałach pt. Płonica oraz zapalenie gardła i migdałków podniebiennych, Mononukleoza zakaźna. które jest spowodowane podrażnieniem lub W przypadki anginy do zakażenia dochodzi zakażeniem. W praktyce rozumie się jednak głównie drogą kropelkową lub przez kontakt przez to bakteryjne zapalenie gardła i migda ze śliną osoby chorej. W przypadku zapalenia łów wywołane przez bakterie Streptococcus gardła oraz migdałków możliwe jest również pyogenes w odróżnieniu od infekcji wirusowej. występowanie bezobjawowego nosiciela, Migdałki stanowią część układu chłonnego gar który także może stanowić źródło zakażenia.

dła i są skupiskiem tkanek limfatycznych. Two W rzadkich przypadkach istnieje ryzyko samo rzą w gardle tzw. pierścień Waldeyera. Po sty infekcji przez obecną w jamie ustnej i gardle mulacji przez patogeny migdałki powiększają florę bakteryjną, ale też kontakt z innymi re się i uczestniczą w odpowiedzi immunologicz zerwuarami patogenów, jak zwierzęta domowe nej organizmu. W przypadku dzieci do zaka i hodowlane czy przedmioty codziennego użyt żenia dochodzi głównie przez bakterie Strep ku np. szczoteczki do zębów. Okres wylęgania tococcus pyogenes należące do paciorkowców wynosi od około 24 do 72 godzin (Vincent i in., beta-hemolizujących z grupy A.

Pomimo że 2004). zapalenie migdałków może wystąpić w każdym wieku, szczyt zachorowań obserwuje się u dzie- Dodatkowo do czynników, które będą zwięk ci w okresie szkolnym (Windfuhr i in., 2016). szały prawdopodobieństwo zachorowania na anginę paciorkowcową, możemy zaliczyć PRZYCZYNY (Norton i Myers, 2021): Streptococcus pyogenes oprócz powodowania ■ porę roku – zakażenia występują sezo anginy paciorkowcowej może być również nowo, głównie późną jesienią, zimą oraz przyczyną zachorowania między innymi na wczesną wiosną, szkarlatynę. Z tego względu te dwa schorzenia ■ wiek – najczęściej chorują dzieci w wieku charakteryzują się często podobnymi objawami szkolnym, rzadko zakażenie ma miejsce oraz jednakową strategią terapeutyczną. Obraz w przypadku dzieci poniżej 3. roku życia. zapalenia gardła oraz migdałków jest także cha- Z tego względu stosowanie antybiotyku rakterystyczny dla przebiegu mononukleozy, na zaczerwienione gardło mające świad z którą również powinna być różnicowana an- czyć o rozwoju anginy paciorkowcowej gina paciorkowcowa ze względu na koniecz- u dzieci rocznych lub dwu- i trzyletnich nie ność zastosowania innego leczenia.

Więcej ma sensu, gdyż zakażenie takie w tej grupie informacji dotyczących tych dwóch chorób za- wiekowej praktycznie nie występuje. Liczba […]

Rozdział 1. Wybrane aspekty stosowania leków u dzieci (s. 216)

Rozdział 42. Sepsa meningokokowa Sepsa jest najczęstszą przyczyną zgonów na i W135. W Polsce większość zakażeń (50-70%) oddziałach intensywnej terapii. Na sepsę wy- wywołują meningokoki typu B, a wśród dzieci wołaną meningokokami, która może być w 1. roku typ B powoduje 77% przypadków następstwem inwazyjnej choroby meningo- choroby (Skoczyńska, 2006; Kadłubowski, kokowej, wskazują nagły początek, z szybkim 2007). narastaniem objawów, gorączką, złym samopo Meningokokami można zakazić się wyłącznie czuciem i pogarszającym się stanem ogólnym od drugiego człowieka – zarówno od osoby z zajęciem ośrodkowego układu nerwowego chorej, jak i bezobjawowego nosiciela.

Do za (OUN). U 10-15% chorych stwierdza się wy każenia dochodzi drogą kropelkową i przez sypkę krwotoczną. Największa zapadalność na bezpośredni kontakt, np. poprzez: chorobę meningokokową przypada na 1. rok ■ kaszel i kichanie, życia (Skoczyńska, 2006; Dobrzańska, Olbry cki i Socha, 2022). ■ picie z jednej butelki, ■ używanie wspólnych sztućców, Choroba meningokokowa najczęściej objawia się bakteryjnym zapaleniem opon mózgowo- ■ oblizywanie smoczka.

-rdzeniowych (15% przypadków) lub sepsą OBJAWY CHOROBY (25% przypadków) lub kombinacją obu zespo MENINGOKOKOWEJ łów – 60% przypadków (NICE, 2015). Najczęściej obserwowanymi objawami inwa PRZYCZYNY CHOROBY zyjnej choroby meningokokowej są: MENINGOKOKOWEJ ■ gorączka, Sepsa meningokokowa to choroba inwazyj- ■ tachykardia, na wywoływana przez gram-ujemne bakterie ■ tachypnoe (przyspieszenie częstości odde Neisseria meningitidis, które powodują bezob- chów), jawową kolonizację górnych dróg oddecho- ■ nudności, wymioty, biegunka i ból brzucha. wych nawet u 10% populacji, a w zamkniętych Do innych objawów zalicza się: środowiskach, np. w żłobkach czy przedszko ■ spadek aktywności, lach, nawet do 80% osób. Nosicielstwo jest częstsze u nastolatków, osób palących tytoń ■ bladość lub szarość skóry, oraz osób mieszkających w warunkach dużego ■ przedłużony czas powrotu włośniczkowe zagęszczenia. Istnieje 12 typów meningokoków go, (serogrup), ale za ok.

95% wszystkich zakażeń ■ odmowę przyjmowania pokarmu lub na świecie odpowiada pięć z nich: A, B, C, Y ssania.

Rozdział 1. Wybrane aspekty stosowania leków u dzieci (s. 224)

Rozdział 45. Liszajec Liszajec zakaźny jest jednym z najczęściej wy- temperatury, zalicza się również (Hlaing Htwe stępujących bakteryjnych zakażeń skóry. Może i Tidman, 2020): występować w każdym wieku, jednak najwię- ■ duża wilgotność powietrza, cej przypadków zachorowania odnotowuje się ■ przeludnienie, w przypadku dzieci w wieku przedszkolnym ■ otarcia skóry, i wczesnoszkolnym. Choroba wywoływana jest przez bakterie Gram-dodatnie, w tym przede ■ niedostateczna higiena osobista.

wszystkim przez gronkowca złocistego Stap POSTACIE I OBJAWY hylococcus aureus, a rzadziej przez paciorkow ce β-hemolizujące z grupy A, tj. Streptococcus Wyróżnia się 2 postacie choroby: pyogenes (Dobrzańska, Obrycki i Socha, 2022). ■ liszajec klasyczny (niepęcherzowy), ■ liszajec pęcherzowy. Zakażenie liszajcem jest najczęściej samo ograniczające się i zwykle ustępuje samoistnie Porównanie obu postaci liszajca wraz z ich w czasie około 2-3 tygodni, bez pozostawiania objawami zostało przedstawione w Tabeli 49.

t blizn. Największą ilość zachorowań odnoto- Wśród objawów towarzyszących zakażeniu wuje się zwykle w okresie letnim. Do czynni- mogą wystąpić: osłabienie, gorączka, zapalenie ków ryzyka wystąpienia liszajca obok wysokiej kącików ust lub powiększone węzły chłonne. Zmiany na skórze w przebiegu zakażenia li szajcem zlokalizowane są zwykle na odkrytych częściach ciała (tj.

na twarzy w okolicy nosa t Tabela 48 Porównanie charakterystycznych cech liszajca zakaźnego w postaci klasycznej i pęcherzowej (Kisiel, 2021; Dobrzańska, Obrycki i Socha, 2022) Liszajec klasyczny Liszajec pęcherzowy Częstość zachorowań 70% przypadków 30% przypadków Występowanie W każdej grupie wiekowej Najczęściej u niemowląt Etiologia Najczęściej gronkowiec, ale także paciorkowiec Gronkowiec i infekcje mieszane Objawy Początkowo niewielkie rumieniowe plamki, prze- Duże pęcherze z płynem surowiczym zmieniające kształcające się w małe wiotkie pęcherzyki, łatwo się w gładkie i lśniące nadżerki otoczone złuszcza pękają tworząc strupy w kolorze miodowożółtym jącym się naskórkiem, rzadko powstają strupy Lokalizacja Twarz i skóra rąk Tułów – pachy, pachwiny, okolica pieluszkowa, kikut pępowiny u noworodków […]

Rozdział 1. Wybrane aspekty stosowania leków u dzieci (s. 280)

Rozdział 59. Zakażenia układu moczowego Zakażenia dróg moczowych (ZUM, ang. Uri- infekcyjne cewkowo-śródmiąższowe zapa nary Tract Infection, UTI) stanowią jedną lenie nerek. Objawy wskazujące na zakażenie z najczęstszych przyczyn bakteryjnych infekcji górnych dróg moczowych to nagły początek, u dzieci. gorączka powyżej 38°C, ból brzucha oraz okoli cy lędźwiowej. Ten rodzaj ZUM wymaga pilnej POSTACIE ZUM konsultacji lekarskiej. Zakażenia dróg moczowych ze względu na lo kalizację dotyczyć mogą górnych lub dolnych WSKAZÓWKA PRAKTYCZNA d dróg moczowych.

W przypadku stwierdzenia objawów zakaże Zakażenia dolnych dróg moczowych nia górnych dróg moczowych zaleć opiekunom Zakażenia dolnych dróg moczowych, nazywa- pilną konsultację lekarską dziecka. ne inaczej zapaleniem pęcherza lub zapaleniem cewki moczowej, obejmują zespół objawów dyzurycznych, takich jak częstomocz, silne par- OBJAWY ZUM cie na mocz, parcie naglące, moczenie, zmiany Objawy ZUM mogą być niespecyficzne i zna zapachu moczu, krwiomocz oraz występo- cząco się różnić w zależności od wieku dzie wanie bólu w okolicy nadłonowej. Ten rodzaj cka, rodzaju patogenów oraz odpowiedzi ZUM zostanie omówiony w tym rozdziale. immunologicznej pacjenta. Bardzo często go rączka jest jedyną manifestacją ZUM, zwłasz Zakażenia górnych dróg moczowych cza u dzieci poniżej 2. r.ż. (Wasilewska i in., Zakażenia górnych dróg moczowych obejmują 2021).

W szacowaniu ryzyka ZUM u dzieci po miedniczkę nerkową i tkankę śródmiąższową niżej 2. r.ż. pomocny może okazać się kalkulator nerki. Mogą występować jako ostre odmied- uwzględniający najważniejsze czynniki ryzyka niczkowe zapalenie nerek (OOZN) lub ostre dostępny na stronie https://uticalc.pitt.edu/. Do szacowania ryzyka ZUM u dzieci poniżej 2. r.ż. możesz użyć kalkulatora dostępnego po zeskanowaniu kodu QR przedstawionego obok.

Kalkulator uwzględnia najważniejsze czynniki ryzyka ZUM.

Badania kliniczne z udziałem dzieci

Tabela 57 Objawy ZUM w zależności od wieku dziecka (Wasilewska i in., 2021) Wiek dziecka Objawy wskazujące na ZUM 2-12. miesiąc życia gorączka, niechęć do jedzenia, wymioty, brak przyrostu masy ciała, niepokój i płacz podczas mikcji, nadmier na senność, zmiana barwy i przejrzystości moczu 1-6. rok życia gorączka, wymioty, biegunka, brak łaknienia, brak przyrostu masy ciała, bóle brzucha, nadmierna senność, drażliwość, zaburzenia oddawania moczu, objawy dyzuryczne, zmiana barwy, przejrzystości i zapachu moczu >6. r.ż. gorączka, nudności i wymioty, bóle brzucha, bóle okolicy lędźwiowej, złe samopoczucie, objawy dyzuryczne, zaburzenia oddawania moczu, zmiana barwy, przejrzystości i zapachu moczu Objawy ZUM zostały zestawione w Tabeli t WSKAZÓWKA PRAKTYCZNA d 57, uwzględniając różnice wynikające z wieku dziecka. Bardzo ważne jest prawidłowe pobranie mo czu do badania mikrobiologicznego i ogólnego. Przekaż opiekunom, że najbardziej pożądane PRZYCZYNY ZUM jest pozyskanie moczu ze środkowego struEscherichia coli jest najczęstszą przyczyną ZUM mienia metodą tzw.

jałowej mikcji, jeżeli tylko u dzieci, odpowiadającą za około 80% przy- wiek dziecka na to pozwala. Zaleć, aby próbki padków. Wśród innych Gram-ujemnych pato- moczu zostały pobrane po dokładnym umyciu genów będących przyczyną ZUM wymienić okolicy ujścia cewki moczowej oraz przed można gatunki z rodzaju Klebsiella, Proteus, rozpoczęciem leczenia. Enterobacter czy Citrobacter. Bakterie Gram-ujemne wywołujące ZUM to m.in. Staphylo W przypadku podejrzenia ZUM u dziecka mococcus saprophyticus, Enterococcus oraz rzadziej żesz zalecić wykonanie dostępnego w aptece Staphylococcus aureus. Kolonizacja okolicy paskowego testu na infekcje dróg moczookołocewkowej przez uropatogeny jelitowe wych (Test na infekcje dróg moczowych Domojest pierwszym etapem rozwoju ZUM.

Następ wa Apteczka). Test ten może być stosowany nie patogeny przyłączają się do komórek na u dzieci. Każdy test posiada 2 pola reakcyjne, błonka dróg moczowych poprzez aktywny pro które służą do oznaczenia w moczu poziomu ces, co w konsekwencji wyzwala odpowiedź azotynów i leukocytów. Po wykonaniu testu cytokin, która generuje lokalną odpowiedź należy porównać zabarwienie pól na pasku zapalną (Shaikh i Hoberman, 2022). z barwami na skali barwnej znajdującej się na ZUM rozpoznany może być dopiero po wy- opakowaniu. Test ten może stanowić wstępne konaniu posiewu moczu, w którym stwierdza badanie, ale jego specyficzność i czułość nie są się obecność drobnoustroju w moczu wraz ze wysokie. stwierdzeniem stanu zapalnego w drogach moczowych (leukocyturia) na podstawie badania CZYNNIKI RYZYKA ZUM U DZIECI ogólnego moczu.

Wśród czynników ryzyka rozwoju ZUM u dzie ci wymienić należy (Wasilewska i in., 2021): ■ ZUM w wywiadzie, ■ wrodzone wady układu moczowego w wy wiadzie, […]

Stosowanie inhalatorów u dzieci (s. 360)

Tabela 83 Leki roślinne stosowane w łagodzeniu stanów niepokoju oraz ułatwiające zasypianie dla dzieci od 12. r.ż. Nazwa preparatu Postać Skład Dawkowanie Extraspasmina kapsułki wyciąg z korzenia kozłka (250 mg), wyciąg 1–2 kaps. 1–3 × na dobę lub 2 kaps. 30–60 min z liści melisy (50 mg) przed snem Krople uspokajające krople wyciągi z korzenia kozłka, ziela melisy, 2,5–5 ml 1–3 × dz. Hasco doustne korzenia arcydzięgla, szyszki chmielu, kwiatu lawendy, etanol Krople walerianowe krople nalewka z korzenia kozłka (1ml/ml) 2–3 ml 4 × na dobę lub 2–3 ml 30–60 min Hasco doustne przed snem Melisal Forte syrop wyciągi z melisy, głogu, arcydzięgla, łyżka stołowa 2–3 × na dobę koncentrat z porzeczki Nervosol syrop wyciągi z korzenia kozłka, melisy, arcy- 5 ml 3 × dz. lub 5–10 ml 30–60 min przed dzięgla, szyszek chmielu, kwiatu lawendy snem Nervosol tabs tabletki wyciągi z korzenia kozłka (100 mg) i szy- 2 tabl. 3 × na dobę lub 2 tabl. 30–60 min przed szek chmielu (32 mg) snem Tabletki uspokajające tabletki korzeń kozłka (170 mg), szyszka chmielu 2 tabl. 3 × dziennie Labofarm (50 mg), liść melisy (50 mg), ziele serdecz nika (50 mg) Persen forte kapsułki suche wyciągi z korzenia kozłka (87,5 mg), 1–2 kaps. 2–3 × na dobę lub 2 kaps. 30–60 min liści melisy (17,5 mg) i liści mięty (17,5 mg) przed snem Persen noc tabletki suchy wyciąg z korzenia kozłka (445 mg) 1 tabl. do 3 × na dobę lub 1 tabl. 30–60 min przed snem Valdix tabletki korzeń kozłka (400 mg) 1–2 tabl. do 3 × dz. lub 1–2 tabl.

30–60 min przed snem Valerin tabletki wyciąg z korzenia kozłka (200 mg) 1–2 tabl. 3 × na dobę lub 2–3 tabl. 30–60 min przed snem Valerin max tabletki wyciąg z korzenia kozłka (360 mg) 1 tabl. do 3 × na dobę Valused płyn nalewka z ziela męczennicy, szyszki 2–3 × dz. po 5 ml lub 10 ml 30–60 min przed doustny chmielu, intrakt z korzenia kozłka lekar- snem skiego (420 mg + 336 mg + 42 mg)/ml Valused kapsułki wyciągi z korzenia kozłka (60 mg), szyszek 2 kaps. 2–3 × na dobę lub 2–3 kaps. 30–60 min chmielu (40 mg), ziela męczennicy (40 mg) przed snem Valused noc tabletki wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego 3 tabl. do 3 × na dobę lub 3 tabl. 30–60 min (200 mg) przed snem Valused noc plus tabletki wyciąg z korzenia kozłka (154 mg), szyszki 2–3 tabl. na dobę lub 2 tabl. 30–60 min przed chmielu (34,75 mg), ziela męczennicy snem (20 mg) Piśmiennictwo: Allport, T., Edmond, A., Appleton, R., & MENDS Study Group. (2012). Melatonin for sleep problems in children with neuro Bathory, E., & Tomopoulos, S. (2017). Sleep Regulation, Physiology developmental disorders: randomised double masked placebo and Development, Sleep Duration and Patterns, and Sleep Hygiene controlled trial. BMJ (Clinical research ed.), 345, e6664.

https:// in Infants, Toddlers, and Preschool-Age Children. Current problems doi.org/10.1136/bmj.e6664. in pediatric and adolescent health care, 47(2), 29–42. https://doi. org/10.1016/j.cppeds.2016.12.001. Gringras, P., Nir, T., Breddy, J., Frydman-Marom, A., & Findling, R. L. (2017). Efficacy and Safety of Pediatric Prolonged-Release Dobrzańska, A., Olbrycki, Ł., Socha, P. (2022). Pediatria w Praktyce Melatonin for Insomnia in Children With Autism Spectrum Lekarza POZ. Media-Press Sp. z o.o. Disorder. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Gringras, P., Gamble, C., Jones, A. P., Wiggs, L., Williamson, P.

R., Sutcliffe, A., Montgomery, P., Whitehouse, W. P., Choonara, I., […]