Blue Monday przy pierwszym stole – dlaczego styczeń to miesiąc, w którym Psychiatria okiem farmaceuty naprawdę się przydaje

Trzeci poniedziałek stycznia bywa nazywany Blue Monday – najbardziej depresyjnym dniem w roku. Choć sama nazwa jest bardziej marketingowym hasłem niż terminem naukowym, farmaceuci dobrze wiedzą, że coś jest na rzeczy. W styczniu pacjenci częściej pytają „o coś na sen”, wracają po leki przeciwdepresyjne po przerwach świątecznych albo skarżą się na spadek energii, lęk i problemy z koncentracją.

I właśnie wtedy szczególnie widać, jak bardzo w aptece potrzebne jest rzetelne, praktyczne źródło wiedzy o psychiatrii.

Książka, która porządkuje chaos przy pierwszym stole

„Psychiatria okiem farmaceuty. Leki psychotropowe, uzależnienia, choroby i zaburzenia psychiczne. Wydanie II” to podręcznik z serii Vademecum Farmaceutyczne, który powstał jako odpowiedź na realne potrzeby środowiska. Pierwsze wydanie z 2021 roku rozeszło się w całości, a w ciągu zaledwie kilku lat wytyczne, schematy leczenia i dostępne terapie uległy tak dużym zmianom, że konieczne było przygotowanie nowej, zaktualizowanej edycji.

Drugie wydanie:

• aktualizuje treści z poprzedniego wydania,
• rozszerza je o nowe rozdziały – m.in. o chorobie afektywnej dwubiegunowej, zespołach otępiennych i lekach prokognitywnych,
• porządkuje wiedzę w sposób przyjazny dla farmaceuty, który potrzebuje konkretów „tu i teraz”.

Nie tylko depresja – pełne spektrum problemów pacjentów

W książce w przystępny sposób omówiono najczęściej spotykane w aptece zaburzenia psychiczne, m.in.:

• depresję i inne zaburzenia afektywne,
• schizofrenię i zaburzenia psychotyczne,
• zaburzenia lękowe i stresowe,
• ADHD u dzieci i dorosłych,
• zespoły otępienne i nadmierne pobudzenie u osób starszych,
• zaburzenia ze spektrum autyzmu,
• OCD, tiki, anoreksję, bulimię,
• uzależnienia od alkoholu, leków i innych substancji psychoaktywnych.

Dzięki temu farmaceuta ma całościowy obraz problemów, z którymi pacjent przychodzi do apteki.

Farmakoterapia w centrum uwagi

Sercem podręcznika jest szczegółowe omówienie leków stosowanych w psychiatrii – nie tylko tych na receptę, ale również substancji dostępnych jako leki OTC czy suplementy diety.

Znajdziesz tu m.in.:

• leki przeciwdepresyjne – TLPD, SSRI, SNRI, MAO-I, modulatory serotoniny,
• leki przeciwpsychotyczne – klasyczne i atypowe,
• leki przeciwlękowe i nasenne – benzodiazepiny, leki „Z”, barbiturany,
• leki stabilizujące nastrój,
• leki stymulujące OUN,
• leki prokognitywne,
• leki stosowane w ADHD.

Każda grupa została opisana pod kątem mechanizmu działania, działań niepożądanych, postaci leków dostępnych na rynku oraz zasad stosowania u kobiet w ciąży i dzieci.

Tabele, schematy i praktyczne wskazówki

To, co szczególnie doceniają farmaceuci, to czytelna forma publikacji:

• każdy rozdział kończy się tabelą porównawczą leków danej grupy,
• znajdują się w nim gotowe ściągi, które pomagają dobrać preparat lub wychwycić potencjalne działania niepożądane,
• osobny rozdział poświęcono lekom, które same mogą zwiększać ryzyko zaburzeń psychicznych – niezwykle ważne u pacjentów geriatrycznych z polipragmazją.

Dzięki temu książka nie jest teoretycznym wykładem, lecz narzędziem do realnej pracy przy pierwszym stole.

Nie tylko przeziębienia – styczeń w aptece jako miesiąc wsparcia psychiki

Blue Monday, krótki dzień, brak słońca, powrót do codziennych obowiązków po świętach – to wszystko sprawia, że styczeń jest jednym z najtrudniejszych miesięcy dla psychiki. W aptece widać to bardzo wyraźnie: więcej pacjentów z bezsennością, spadkiem nastroju, nasilonym lękiem czy problemami z koncentracją.

To moment, w którym rola farmaceuty wykracza poza wydanie opakowania leku. Czasami wystarczy właściwe pytanie, krótka rozmowa i rzetelna informacja, by pacjent poczuł, że nie jest sam i że to, co przeżywa, można skutecznie leczyć.

Dlatego właśnie w styczniu warto szczególnie dbać o:

• regularny sen i higienę snu,
• aktywność fizyczną – nawet krótkie spacery w świetle dziennym,
• utrzymywanie kontaktów społecznych,
• sięganie po pomoc specjalisty, gdy objawy nie ustępują.

A dla farmaceuty to także dobry moment, by sięgnąć po sprawdzone źródła wiedzy – takie jak Psychiatria okiem farmaceuty – i upewnić się, że ma pod ręką narzędzia, które pomagają nie tylko leczyć objawy, ale wspierać pacjentów w jednym z najtrudniejszych okresów roku.